انگار آزادکوه خیال آمدن ندارد؛ انگار دارد خوش می‌گذراند ... بیشتر از همه‌ی پایکوبی‌هایش در هزارتوی طبیعت ایران و حتا آن بالابالاها در هیمالیا ...
    همین است دیگر ... عباث همه چیز زندگی را به شوخی می‌گرفت؛ از عباس بگیر تا مرگ! او آدم «معمولی رفتن» و در یکی دو متر زیر خاک آرمیدن، مثل بچه‌ی آدم نبود! او اصلاً آدم نبود ...
    او بزرگ‌تر از آدم، فراخ‌تر از او و دریادل‌تر از وی بود ...
    اصلاً او از زندگی طلبکار بود! چون وقتی زندگی به او نقره می‌داد؛ عباث مشغول دهش سیب‌های طلا در بین آدم‌زمینی‌های به زمین چسبیده‌ بود ... و کیست که بگوید: سخاوت چیزی جز این است؟
  

    یکی از عکس‌های ماندگار عباس جعفری را بسیار دوست دارم ... باورم این است که اگر بخواهم و بخواهیم تصویری درست و نزدیک به شخصیت عباث ترسیم کنیم؛ هیچ چیز مانند آن تک‌درخت سبز یگانه که مثل شیری صبور و بی‌خیال در برابر طنازی‌های درخشان آن همه ابر سفید پرباران و خیس در سینه‌کش آسمانی آبی و پاک قدعلم کرده، نمی‌تواند حقیقت آزادکوه را نشان‌مان دهد و به نمایش درآورد.

     آنها که او را دوست دارند؛ می‌خواهند در نکوداشتش گرد هم جمع شوند و از خاطرات با او بودن بگویند ...
     وعده‌ی ما: ساعت 17 روز پنج‌شنبه 21 آبان 1388 در فرهنگسرای پایداری واقع در میدان قبا، خیابان ناطق نوری (پشت حسینیه ارشاد).

درج نظر

     سه شنبه هفته‌ی گذشته در محل تالار اجتماعات دانشکده محیط زیست دانشگاه تهران حاضر شدم تا از نزدیک در جریان دفاع از دانشنامه‌ی کارشناسی ارشد مهدی مجتهدی باشم. عنوان دانشنامه‌ی مهدی «مشارکت مردمی در مدیریت منطقه حفاظت شده سبزکوه» نام داشت؛ منطقه‌ای که بسیار آن را دوست دارم و تاکنون گزارش‌های متعددی از این منطقه‌ی هوش‌ربا در مهار بیابان‌زایی منتشر کرده‌ام. مهدی را یکی دو سالی است که می‌شناسم و از نزدیک در جریان پایمردی‌ها و سختکوشی‌هایش برای انجام این پژوهش میدانی دشوار بوده‌ام. تیم راهبری وی در این تحقیق عبارت بودند از احمدرضا یاوری، فرهاد دبیری و منیژه مقصودی ...

      در ادامه یادداشت قبلی، می‌کوشم تا به مهم‌ترین فرازهای پژوهش نادر جلالی اشاره کنم:
     توفان‌هاي گرد و غبار و ماسهاي همواره مناطق مختلفي از كره زمين و  كشورهاي منطقه و ايران را تحت تاثير قرار داده و مي‌دهند. دست کم از 3 دهه پیش تا امروز، توفان‌هايي در منطقه غرب و جنوبغرب ايران و نیز كشورهاي همسايه آن به وقوع پيوسته است و در مواردي هم، اين توفانها گرد و غبار و ماسه‌هاي مناطق مستعد را به همراه خود جابجا كرده است. ليكن شدت اين توفانها و غلطت مواد حمل شده در آنها به حدي كه در ماه‌هاي گذشته اتفاق افتاده نبوده است ...

      اگر تهران را با میدان آزادی‌‌اش می‌شناسند، اگر همدان را با عمارت آشنای پورسینا به یاد می‌آورند؛ اگر اصفهان با میدان نقش جهان به جهان معرفی می‌شود و ... بی‌شک یکی از شناسه‌های مشهور شهر اهواز نیز، پل معلق یا پل سفید این دیار است که بیش از 73 سال پیش و توسط  یک شرکت سوئدی بر روی پرآب‌ترین رود کشور – کارون – احداث شده و از آن سال به یکی از نمادهای خوزستان و ایران بدل شده است؛ به نحوی که بر پیشانی تارنمای رسمی شورای شهر اهواز نیز تصویری از همین پل جاخوش کرده است ...

     همان گونه که پیش‌تر قول داده بودم، از ماجرای عبرت‌آموز قحطی آب در بستر مشهورترین رود مرکزی ایران – زاینده رود – بیشتر خواهم نوشت … اینک می‌کوشم تا سخنرانی خویش را که در صبح روز پنج شنبه، چهارم شهریورماه ۱۳۸۸ در «همایش بررسی علل بحران زاینده‌رود» ارایه دادم، منتشر سازم.
      مهم‌ترین دریافتی که کوشیدم در این سخنرانی و با مخاطبان دل‌نگران اصفهانی در میان نهم؛ اشاره بر این واقعیت بود که تداوم خشکی بستر زاینده رود و نابودی تالاب گاوخونی می‌تواند مهم‌ترین تهدید تمدّن دیرینه و افتخارآمیز اصفهان باشد؛ تمدّنی که دست کم دو هزار سال تاریخ مکتوب دارد و ما امروز باید نشان دهیم که توان‌مان برای حفظ این تمدن کمتر از پدران‌مان نبوده و نیست.به سخنی صریح تر، تلخی امروز دیار  زنده رود نتیجه نگاه نابخردانه ما به مواهب طبیعی است و نه قهر طبیعت ...

    ساعتی پیش از دیار شیخ بهایی عزیز – اصفهان – برگشتم. رفته بودم تا در «همایش بررسی علل بحران زاینده‌رود» شرکت کنم. همایشی که دست‌کم از دو نظر، کم‌نظیر بود؛ یکی موقعیت مکانی محل برگزاری همایش – که عبارت بود از کف بستر خشکیده‌ی زاینده‌رود در جوار سی و سه پل – و دیگری، تعدد چشمگیر شرکت‌کنندگان حاضر در همایش و حضور کم‌سابقه‌ی مردم.
    این همایش با همت جمعيت حمايت از منابع طبيعي و محيط زيست« پيام سبز» و حمایت شوراي اسلامي شهر اصفهان، شهرداري اصفهان، سازمان نظام مهندسي كشاورزي و منابع طبيعي استان اصفهان، سازمان نظام‌‌ مهندسي ساختمان اصفهان و كانون خبرگان كشاورزي استان اصفهان برگزار شد. با این وجود به نظر می‌رسد، جای کارشناسان وزارت نیرو و نخبگان مرتبط از استان‌های چهارمحال بختیاری، یزد، کرمان، قم و خوزستان خالی بود.

     زاینده‌رود، میراثی جهانی و متعلق به تمام بشریت است. مردمان دیار زنده‌رود در طول چند هزار سال گذشته، سزاوارانه نشان داده‌اند که استحقاق برخورداری از این رود زاینده و حیات بخش را در فلات مرکزی ایران دارند. بنابراین، دلیلی ندارد که از تعامل و هم‌اندیشی و هم‌افزایی با دیگر کارشناسان استان‌های مرتبط برای یافتن خردمندانه‌ترین راهکار پایداری این شاهرگ حیاتی ایران مرکزی و نگین فیروزه‌ای انتهایی‌اش - تالاب بین‌المللی گاوخونی - پرهیز کنند.
    نگرش‌های بخشی هرگز نتوانسته و نمی‌تواند به پایداری سرزمین کمک کند؛ اگر می‌خواهیم به درستی دلایل مرگ زاینده‌رود را بازیابی کرده و با شجاعت به جراحی و درمان بیماری مدیریتی حاکم بر این سامانه همت گماریم، باید نشان دهیم که از شنیدن حرف حق نمی‌هراسیم.
     مگر نه این است که همه‌ی ما ایرانی هستیم و باید برای اعتلای نام بلند ایران بکوشیم؟
    در باره‌ی این همایش، موضوعات مطرح شده در آن، سخنرانی خویش و بازتاب‌های آن بیشتر خواهم نوشت.
    تا آن زمان یادمان باشد که می‌خواهیم در باره‌ی پهنه‌ی آب‌شناختی‌ای صحبت می‌کنیم که زادگاه بزرگان و فرزانگانی چون شیخ بهایی بوده و فراخی آن بیش از سه برابر استان گیلان است؛ آبخیزی که هر قطره‌ی آبش برای این که از سراب تا پایاب برسد، باید 405 کیلومتر راه را طی کنید که از این منظر، زاینده‌رود را باید یازدهمین رودخانه‌ی طویل کشور در بین 123 رودخانه مهم ایران دانست؛ رودخانه‌ای که با دبی متوسط سالانه‌ی 41 مترمکعب بر ثانیه، پانزدهمین رودخانه‌ی پرآب کشور هم به حساب می‌آید و از همه مهم‌تر آن که صدها هزار سال است که از برکت زاینده‌رود، تالابی به بزرگی پایتخت ایران در پایابش آفریده شده و حیات را تطهیر کرده و می‌کند؛ تالابی بین‌المللی و منحصر به فرد که به حق او را: «نگین فیروزه‌ای کویر» می‌نامند.
    بیاییم کاری نکنیم که اگر آن شیخ فرزانه و خردمند امروز می‌زیست، نفرین‌مان می‌کرد!

     در همین باره:
- فروش آب رودخانه زاينده‌رود‌ به طور موكد ممنوع شود!
- ما به مجلس ترحيم زاينده‌رود آمده‌ايم!
- توسعه بیش از حد بخش‌های مختلف زاینده رود را خشک کرد
-  نگاههای نگران به زاینده رود
- مردم بيش از مسوولان نگران وضعيت زاينده رود هستند
- همایش بررسی علل بحران زاینده رود
- بحران آب در اصفهان

- زنده رود در اینجا همچنان زاینده رود است! باورتان می‌شود؟

درج نظر

     همان گونه که اعلام شده بود، هفته‌ی گذشته حامد بهشتی مهمان ما بود و در تالار اجتماعات مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور به ایراد سخن پرداخت. بازتاب‌ها و گزارش‌های مرتبط با این سخنرانی را می‌توانید در تارنمای انجمن اعضای هیأت علمی مؤسسه بخوانید.
     اما یک نکته‌ی عبرت‌آموز که توسط حامد بیان شده و مورد تأکید قرار گرفت، تخریب شدید رویشگاه‌های جنگلی کشور لبنان یا همان عروس خاورمیانه (بیش از 60 درصد) است؛ تخریبی که سبب شد تا به صورت ناخودآگاه بگوییم: باز گلی به جمال سازمان متولّی جنگل‌های کشور خودمان که در مدّت مشابه کمتر از نیمی از وسعت جنگلی ایران را از دست داده است!
    گفتنی آن که عدم تمرکز مدیریت، جنگ‌های داخلی و تجاوز نیروهای اسراییلی در شمار مهمترین دلایل این تخریب گسترده در طول 43 سال گذشته در لبنان بوده است.تخریبی که - به گفته حامد بهشتی - هم اکنون با سرعت در حال التیام است.

                                                               درج نظر

  ناصر انصاري هم سرانجام پس از 32 سال خدمت در حوزه‌ي پژوهشي منابع طبيعي كشور، بازنشست شد و از پيش ما رفت ... ناصر يكي از صميمي‌ترين همكاران ما بود كه نه فقط در حوزه‌ي علمي، كه به عنوان يك دوست و مشاور امين همواره مورد احترام بود و طرف مشورت قرار مي گرفت ...

      جمال قدوسی را اهالی آبخیزداری به خوبی می‌شناسند. یادش به خیر در تابستان 1371 به همراه اکبر زرگر دوست‌داشتنی – که حالا مدتهاست ساکن یکی از پرآب‌ترین کشورهای جهان «کانادا» شده است – مآموریتی از او گرفتم برای پروفیل‌برداری از بستر آبراهه‌های موجود در آبخیز جفتی فیله خاصه میانه با استفاده از دوربین تئودولیت. او آن زمان، رییس بخش تحقیقات حفاظت خاک و آبخیزداری بود و من کارشناس صفر کیلومتر بخش! وقتی وارد فیله خاصه شدم، تازه دریافتم که اینجا یک بدلند واقعی است و هزاردره هم برای توصیفش کافی نیست. با این وجود، به مدد حضور زرگر آن 15 روزی را که در فیله خاصه ماندم و پروفیل‌برداری کردم، یکی از شیرین‌ترین و پرخنده‌ترین سفرهای کاری‌ام به شمار می‌آید ...

     آن روزها گذشت و جمال قدوسی هم از پیش ما رفت و دکترا گرفت و بازنشسته شد؛ اما همچنان به تدریس در دانشگاه ادامه می‌دهد ... و مهم‌تر آن که کماکان شوخ‌طبعی خود را حفظ کرد تا به عنوان سخنران، روز چهارشنبه گذشته در نخستین همایش آبخیزداری شهری پشت تریبون قرار گرفت. عنوان سخنرانی دکتر قدوسی «تحلیل راهبردها، امکانات و روش‌های استحصال آب با رویکرد آبخیزداری شهری» بود. در فرازی از سخنرانی‌اش، وی گفت: بر خلاف آنچه اغلب در شهرداری‌ها اتفاق می‌افتد، وظیفه‌ی نیروهای خدماتی شهرداری آن نیست که  تا بارانی آمد و آبی جاری شد، بلافاصله آن آب را به سمت کانالی هدایت کرده و از شهر خارج کنند. اتفاقاً باید کوشید تا سرعت حرکت آب را کم کرده و به آن مجال داد تا در مکان‌های مناسب در زمین فرو رود و بدین‌ترتیب سفره‌های آب زیرزمینی شهر تغذیه و تقویت گردد و به همین دلیل، موانعی مانند خس و خاشاک می‌توانند در این مهم به خوبی عمل کرده و سرعت حرکت روان‌آب‌های شهری را کند کنند!
      کاش در تالار اجتماعات مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌بودید و عکس‌العمل حاضران را می‌دیدید که چگونه همه با شنیدن کلمه «خس و خاشاک» به هم نگاه می‌کردند و لبخند می‌زدند! انگار هنوز هم: ما همه با هم هستیم ...
    آری ... خس و خاشاک بار دیگر نشان داد که نباید به هیچ وجه دست کم گرفته شود و ارزش‌هایش انکار گردد. اصلاً کسی چه می داند؟ شاید منظور مهندس امان پور از قیام زیست محیطی هم همین باشد!
    درود بر همه ایرانیانی که نخواهند گذاشت تا حماسه‌ی خس و خاشاک در این بوم و بر مقدس فراموش شود.

                                                            درج نظر

      بی‌شک کمتر برنامه‌ای را در تاریخ رسانه‌ی ملّی می‌توان سراغ گرفت که این گونه مشتاقانه بتواند 70 میلیون ایرانی را در پای جعبه‌ی جادو میخکوب کرده و خیابان‌ها را خلوت کند. امّا مناظره‌های تلویزیونی 4 کاندیدای ریاست جمهوری دهم، بخصوص وقتی یک پای آن محمود احمدی‌نژاد باشد، این گونه بود و توانست بیشترین رکورد جذب مخاطب را برجای نهد. این را می‌شود از حجم گسترده‌ی بازخوردهای رسانه‌ای، وبلاگی و هیاهوهای طرفداران 4 کاندیدای مزبور در نیمه شب‌های شهرهای کوچک و بزرگ ایران به خوبی دریافت کرد.
     بنابراین، به نگارنده حق دهید اگر از شنیدن نام محیط زیست در چنین برنامه‌ی پرطرفداری شادمان شود؛ نامی که همواره حفظ و پاسداری از آن در شمار مهمترین آرمان‌های زندگیش جای داشته و دارد.
     به ویژه اگر به دو یادداشت اخیرم توجه کرده باشید، بیشتر دلیل خوشحالی امشبم را درخواهید یافت. چرا که میرحسین موسوی در آخرین لحظات از آخرین مناظره‌ی تلویزیونی خود، سرانجام به انتظار طرفداران محیط زیست پاسخ داده و به وجود برنامه‌های محیط زیستی دولت امید هم اشاره کرد. بدین‌ترتیب نشان داد که مقوله‌ی محیط زیست برای او و تیم همکارانش در دولت دهم از اعتبار ی درخور برخوردار است.

    شنبه‌ی گذشته در همایشی که با حضور زهرا رهنورد و معصومه ابتکار برگزار شد، همین موضوع را به عنوان یک درخواست جدی مطرح کردم و اینک خوشحالم که همسر میرحسین عزیز این درخواست را توانسته است به ایشان انتقال دهد.
    یاد فرازی از سخنرانی استاد اسماعیل کهرم در همان پویش بی‌نظیر افتادم؛ جایی که ایشان با طنازی و هوشمندی گفتند: بسیاری گله‌مند هستند که اگر محیط زیست برای آقای مهندس موسوی اهمیت دارد، چرا خودشان در این پویش شرکت نکرده‌اند؟ و من پاسخ دادم: اگر میرحسین نیامده است، در عوض نیمه‌ی شیرین وی در همایش شرکت کرده‌اند!
    نیمه‌ای که حالا مشخص شد از نفوذ کافی نیز بر ایشان برخوردار است!
    بنابراین می‌توان امیدوار بود در دولت آینده، نخستین بانوی کشور هم، خود یکی از جدی‌ترین حامیان طبیعت خواهد بود.

                                                             درج نظر

     بعدازظهر ديروز نخستين و بزرگترين پويش (كمپين) طرفداران محيط زيست در ايران اعلام موجوديت كرد؛ رخدادي كه نه‌تنها در سال‌هاي پس از انقلاب، كه در طول تاريخ حيات 2500 ساله‌ي ايران نظيري ندارد. ديروز بسياري آمده بودند و بسياري حتا جا نبود كه بيايند!
     همواره گفته‌ام كه اگر مي‌خواهيم ملاحظات محيط زيستي به جايگاهي درخور در سبد اولويت‌هاي راهبردي كشور برسند، بايد بتوانند حاميان پرقدرت سياسي بيابند. و بايد بتوانند از زبان عالي‌ترين مقامات كشور بازگو شده و پيگيري گردند.
     حمايت بي چون و چراي دكتر زهرا رهنورد از گرايه‌هاي محيط زيستي اين پويش و انتشار همزمان مانيفست محيط زيستي ميرحسين موسوي، نشان داد كه مي‌توان اميدوارتر از گذشته به آينده نگريست و همچنان مطالبه‌محور كوشيد تا آنچه كه حق ما و فرزندان‌مان در برخورداري از هوا و آب و خاك سالم است، محقق شود.
     در باره‌ي همايش ديروز بيشتر خواهم نوشت و اميدوارم كه دوستان حاضر هم بنويسند، فعلاً متن سخنراني خويش را منتشر مي‌كنم:

آرزويم اين است كه رنگ سبز طرفداران ميرحسين موسوي
همان رنگ سبزي هم باشد كه
نشانه‌ي نشاط و شادابي سرزمين مادري و طبيعت ارزشمند ايران‌زمين است

مرا می‌شناسی تو ای عشق،
من از آشنایان احساس آبم،
و همسایه‌ام مهربانی است،
و توفان یک گل مرا زیر و رو کرد.
پرم از عبور پرستو،
صدای صنوبر،
سلام سپیدار،
پرم از شکیب و شکوه درختان،
و در من تپش‌های قلب علف ریشه دارد.
دل من گره‌گیر چشم نجیب گیاه است.
صدای نفس‌های سبزینه را می‌شناسم،
و نجوای شبنم مرا می‌برد تا افق‌های باز بشارت.
دل روشنی دارم ای عشق،
صدایم کن از هر کجا می‌توانی ....
                                                       حميدرضا عبدالملكيان

     و من و شما و ما حاميان محيط زيست وطن اينجا جمع شده‌ايم تا به صداي آشناي عشق پاسخ دهيم و با تمام وجودمان اعلام داريم: حاضريم از آن صدا و فرياد رسايي كه شجاعانه نواي حقيقي عشق به وطن و تمامي زيستمندان پاكنهادش را بازتاب مي‌دهد، حمايت كنيم.
     ما آمده‌ايم تا ثابت كنيم؛ اگر عشق، عشق باشد؛ زمان حرف احمقانه‌اي است و همچنان مي‌توان اميدوارانه كوشيد تا به مهار تمامي مؤلفه‌هاي گزنده و ناپايداركننده‌ي سرزمين مقدس مادري همت گمارد.
     اگر و تنها اگر بتوان به حضور مردي ايمان آورد كه مي‌داند چگونه به جاي آن كه در انتظار يافتن فرصت بنشيند، در صدد ساختن فرصت است و عميقاً باور دارد كه به جز چند فرد انگشت‌شمار، همه‌ي ايرانيان فارغ از اين كه چه مذهب و زبان و نژاد و قوميتي دارند، عاشقانه انتظار مي‌كشند تا در جريان بازگرداندن نشاط و آباداني وطن سهم و دين خود را سزاوارانه ادا كنند.
     همان مردي كه صبورانه ثابت كرد: مي‌شود براي از ميان برداشتن كوه، شروع به برداشتن سنگريزه‌ها كرد و موفق شد.

     و هوشمندانه يادمان انداخت:
     آن که راه شب را ادامه می‌دهد، ممکن نیست به صبح برسد!
و ما آمده‌ايم تا با كسي راهمان را ادامه دهيم كه مي‌داند چگونه مي‌توان به صبح رسيد.

     هموطنان عزيز من!
     امروز در شرايطي گردهم آمده‌ايم كه طرفداران حراست از طبيعت در سراسر جهان، سي و هفتمين جشن و نكوداشت روز جهاني محيط زيست را در 15 خرداد گرامي داشته‌اند.
     به جرأت مي‌توان گفت: هيچ زمان چون امروز خطرات فاجعه‌بار نابخردي‌هاي انساني در حق طبيعت، منجر به بروز چنين تهديدهاي مرگ‌آفريني نشده بود. به نحوي كه در جريان كنفرانس اخير بالي اندونزي براي نخستين‌بار نخبگان جهان به رهبران همه‌ي كشورهاي دنيا با لحني بي‌سابقه هشدار دادند: «در قرن 21، نظام حاكم بر بسياري از كشورها ممکن است زیر فشار جنگ بر سر زمین و منابع آبی از هم بپاشند و این وضعیت همچنین منجر به مهاجرت‌های گروه‌های بزرگی از مردم شود.»
     اينك دانشمندان بوم‌شناس، تمامي دولت‌سالاران جهاني را فراخوانده و زنهار مي‌دهند كه اگر هر چه سريع‌تر برنامه‌های خود را برای کاهش محسوس فشارهاي انساني بر طبيعت اعلام نكرده و به اجرا درنياورند، ديگر زماني براي جبران اين فرصت‌سوزي نابخشوني نخواهند داشت.
      همان‌طور كه ملاحظه مي‌شود، عدم رعايت هنجارهاي زيست‌محيطي، فقط به قتل نبات و جانور يا فلان چشم‌انداز ناب طبيعي خلاصه نمي‌شود. ملاحظات محيط زيستي را ديگر اجازه نداريم و نبايد آموزه‌هايي صرفاً لوكس و فانتزي بدانيم و بناميم. وقايع تلخ نخستين دهه‌ي سپري شده از هزاره‌ي سوّم به خوبي نشان مي‌دهد كه عواقب گردن‌كشي در برابر قوانين طبيعي تاچه اندازه مي‌تواند تمامي دستاوردهاي توسعه و رشد اقتصادي را تحت‌الشعاع قرار داده و ناپايدار سازد. مرگ بيش از يك ميليون انسان بي‌گناه در آفريقا، آسيا و آمريكاي لاتين، وقوع سيلاب‌هاي پرشمار و ويرانگر، توفان‌هاي مهيب، طغيان بيماري‌هاي مرگ‌بار و ناشناخته، افزايش روزهاي غبارآلود، فزوني تلفات ناشي از آلودگي هوا، عقب‌نشيني شتابناك چالاب‌ها و تالاب‌هاي ارزشمند خشكي‌هاي زمين و به زيرآب‌رفتن بسياري از مناطق ساحلي و جزاير مسكوني كره‌ي خاك – كه با خود موجي گسترده از مهاجرت را نيز به همراه داشته و دارند - همه و همه بر اين واقعيت صحه مي‌نهد كه زمان جدي گرفتن گرايه‌هاي زيست‌محيطي در ايران هم فرا رسيده و چه بهتر كه نشانه‌هاي آن را در شعارهاي انتخاباتي كانديداهاي ورود به ساختمان پاستور هم ببينيم.
      طرفداران محيط زيست – دست كم - 37 سال است كه در چنين روزهايي فرياد مي‌زنند، درخواست مي‌كنند، اشك مي‌ريزند، مقاله مي‌نويسند، فراخوان مي‌دهند، همايش راه مي‌اندازند، برنامه راديويي و تلويزيوني مي‌سازند، از فيلم‌هاي مستند علمي بهره مي‌گيرند، فرهنگ‌سازي مي‌نمايند، در تحصن و راهپيمايي حاضر مي‌شوند، تشكل محيط زيستي برپا مي‌دارند، امضا جمع كرده و براي مقامات تومار مي‌فرستند ... و خلاصه هر يك به فراخور حال و توان و تخصص و عشق خويش به محيط زيست، نهايت تلاش خود را مي‌كنند تا توجه مردم و مسئولين را آن‌گونه كه شايسته و سزاوار است به حفظ طبيعت و مهار حركت‌هاي ناپايداركننده‌ي سرزمين جلب كنند.
      امّا به نظر مي‌رسد تا زماني كه اين عشق، تخصص و اراده به حفاظت از طبيعت آنقدر قدرتمند نشده باشد كه بتواند در قالب يك اراده‌ي سياسي توانمند و دانا‌محور به عالي‌ترين سطوح تصميم‌گيري قدرت در قواي سه گانه‌ي كشور نيز راه پيدا كند، نخواهد توانست از حقوق طبيعت و اجراي درست اصل پنجاهم قانون اساسي كشور، به شكلي سزاوارانه حراست و حمايت كند.

     و براي همين است كه امروز خوشحالم ...
     امروز خوشحالم كه مي‌بينم براي نخستين بار مي‌شود رگه‌هايي از اين تفكر ناب و سبزرنگ را در نزديك‌ترين لايه‌هاي قدرت سياسي و در نزد دست‌كم يكي از داوطلبان جلوس بر صندلي عالي‌ترين مقام جمهور كشور نيز حس كرد.

     مي‌ماند چند آرزو:
     آرزوي اين كه ميرحسين موسوي عزيز و ياران نزديكش در روزهاي باقيمانده از تبليغات رياست جمهوري از برنامه‌هاي محيط زيستي دولت مطبوع خويش هم با مردم سخن بگويند و با افتخار نشان دهند كه اين رنگ سبز مي‌تواند نشانه‌ي دوستي با طبيعت هم باشد.
     دوست دارم بدانم چه معيارها و شاخص‌هايي براي كسب كرسي نهادهاي متولي محيط زيست و منابع طبيعي در كابينه‌ي سبز در نظر گرفته شده است؟
     اين كه آيا حفظ محيط زيست و منابع طبيعي را بايد در چارچوب وظايف حاكميتي دولت تلقي كرد و يا تماميت آن را در راستاي اصل 44 قانون اساسي به مردم محول ساخت؟
     اين كه آيا براي بررسي جرايم در حوزه‌ي محيط زيست نياز به پرورش وكلا و قضاتي متخصص در اين حوزه وجود دارد يا خير؟
     اين كه چرا اصول حاكم بر حسابداري سبز در اقتصاد ايران جايي ندارد، آن هم به رغم تأكيد در برنامه 5 ساله‌ي چهارم؟
     اين كه آيا مجازيم تا از مناطق 4 گانه‌ي تحت حفاظت سازمان محيط زيست، انتظار كسب درآمد داشته باشيم يا خير؟!
     اين كه چرا عزمي آشكار براي استحصال انرژي‌هاي نو – به ويژه انرژي خورشيدي – در كشور ملاحظه نمي‌شود؟
     اين كه چرا همچنان تفكر مبتني بر غلبه مديريت سازه‌اي (مانند سدسازي) در پيش‌برد اهداف توسعه در ايران دست بالا را دارد؟
     اين كه براي افزايش پايداري محيط زيستي كشور و بهبود رتبه‌ي كنوني (137) چه برنامه‌هايي را مي‌توان ارايه داد؟
     و سرانجام اين كه آيا مي‌توان در دولت ميرحسين موسوي كتاب سالانه‌ي بودجه‌اي را ورق زد كه در آن سهم پژوهش در حوزه‌ي منابع طبيعي و محيط زيست به بيش از 5 درصد بودجه اجرايي رسيده باشد.
    

     يادمان باشد كه كمترين دستاورد اين حركت آن است كه به تدريج به زنان و مردان حوزه‌ي سياست و قدرت نشان دهيم، حمايت از گرايه‌هاي محيط زيستي، نه‌تنها سبب ريزش رأي ايشان نخواهد شد؛ بلكه امتيازي ارزشمند براي افزايش درصد موفقيت داوطلبين ورود به عرصه‌هاي قدرت و قانون‌گذاري مملكت به شمار خواهد رفت. 

     به خدا اگر به اين باور نرسيم كه: سرزميني كه براي درختان و جانوران ناامن باشد، براي انسان هم ناامن خواهد بود؛ اگر به اين باور نرسيم كه حفظ پارك ملّي درياچه‌ي اروميه، حفظ شهر افسانه‌اي لوت، حفظ هامون و بختگان و ارژن و گاوخوني و انزلي و ميانكاله و پريشان مي‌تواند از پريشان‌ حالي مردمان كاسته و بر ضريب شادي سرزمين‌مان بيافزايد؛ و اگر به اين باور نرسيم كه سكوت در برابر سوزاندن لاك‌پشت‌هاي بي‌پناه پريشان و مرگ صدها هزار درنا و فلامينگو و پرنده‌ي كنارآبزي مهاجر ديگر، مي‌تواند به همان اندازه دردناك باشد كه از زبان معاون وزارت جهاد كشاورزي بشنويم: بيش از نيمي از آبادبوم‌هاي كشور در طول دو دهه‌ي اخير از سكنه خالي و متروكه شده‌اند؛ نبايد انتظار داشته باشيم كه به اين زودي‌ها، كوشش‌هاي جدي براي مهار و استحصال از انرژي لايزال خورشيدي و بادي در دستور كار دولت‌ها قرار گيرد؛ انرژي‌هايي كه اگر مهار شوند، هم از ميزان تجاوز به زيستگاه‌هاي طبيعي كاسته مي‌شود، هم نرخ آلودگي و انتشار گازهاي گلخانه‌اي پايين مي‌آيد، هم آلودگي‌هاي شنيداري، ديداري و هسته‌اي كاهش خواهد يافت، هم توليد ناخالص ملي فزوني گرفته و رفاه بيشتري را با توزيع بهتري مي‌توانند ايرانيان درك كنند و هم جهاني امن‌تر و با كيفيت‌تر براي انسان و ديگر زيستمندان عالم بوجود خواهد آمد.

    يادمان باشد:
پول را نمی‌توان خورد.
پول را نمی‌توان نوشید.
پول را نمی‌توان نفس کشید.
پول را نمی‌توان زندگی کرد ...
اگر درختي نباشد كه زير سايه‌اش آرام گيريم
اگر پرنده‌اي نباشد تا اوج كشيدن و سبكبال ماندن را به يادمان بياندازد
اگر رودخانه‌اي نباشد كه حركت را زنهارمان دهد
و اگر ماهياني نباشند تا تپش باغ خدا را به گوشمان برسانند.

      درست يك روز پس از روز جهاني محيط زيست، يعني: پنجم ژوئن برابر با 15 خرداد، همايشي يك روزه قرار است در شهر بن جمهوري فدرال آلمان برگزار گردد كه در آن به موضوع مهمي پرداخته مي‌شود:  اين همايش كه به پيشنهاد دبيرخانه‌ي كنوانسيون جهاني مقابله با بيابان‌زايي سازمان ملل متحد برگزار خواهد شد، در پي تبادل نظر پيرامون رابطه‌ي جهان گرمايي با بيابان‌زايي، تخريب سرزمين و خشكسالي است.

    اين كه آيا ممكن است افزايش رخداد خشكسالي يا تغيير محسوس شدت آن در اغلب كشورهاي مستقر در سرزمين‌هاي خشك – از جمله ايران - در طول يك دهه‌ي اخير با فرآيند جهان گرمايي (global warming) مرتبط باشد؟ و آيا نبايد از تشديد فرآيندهاي كاهنده‌‌اي چون تخريب سرزمين (land degradation) ناشي از اثرات متقابل جهان گرمايي و تغيير اقليم نگران بود؟

     همين ديروز بود كه يك مقام مسئول در وزارت جهاد كشاورزي داشت در راديو اعلام مي‌كرد: دليل افزايش قيمت ميوه در بهار سال جاري، تغييرات ناگهاني دما و سرماي بي سابقه بهار نسبت به زمستان بوده است كه سبب شده اغلب سردرختي‌ها آسيب ببينند.

     جهان گرمايي همچنان دارد برگ‌هاي بيشتري رو مي‌كند و تا مرز سست كردن ساحل شرقي ايالات متحده آمريكا هم رسيده است! امّا ما همچنان در خواب ناز به سر مي‌بريم و كسي حاضر نيست تا بهاي يك پژوهش ملّي را براي ارزيابي دقيق اثرات جهان‌گرمايي بر وطن بپردازد؟!

    و اصلاً چرا بپردازد؟ وقتي كه دغدغه‌ي من و تو همچنان غم نان و مسكن و اشتغال است؛ و وقتي كه هيچ يك از ما حاضر نيست تا اين شتاب حيرت‌انگيز مصرف و تخريب يگانه بستر حيات را باور كند؛ معلوم است كه ملاحظات محيط زيستي همچنان توسري خور باقي مي‌مانند و هيچ كانديدايي نيز حاضر نمي‌شود تا وقت باارزشش را براي شركت در همايش طرفداران محيط زيست به هدر داده و به سخنان ايشان گوش فرا دهد.

     گاه با خود مي‌انديشم كه چقدر اين جمله‌ي كوتاه مي‌تواند گويا باشد:

     از ماست كه بر ماست.

درج نظر

    شنبه آينده، 16 خرداد 1388، بخشي از طرفداران محيط زيست گرد هم جمع مي‌شوند تا از برنامه‌هاي ميرحسين موسوي براي نظارت و پاسداري از اصل 50 قانون اساسي آگاه شوند. تا اين لحظه، ميرحسين موسوي تنها كانديدايي است كه به تشكيل كارگروه محيط زيست در ستادش اقدام كرده و برنامه‌اي مفصل را در اين حوزه با همكاري برخي از نخبگان محيط زيست و منابع طبيعي كشور به رشته‌ي تحرير درآورده است.
    نگارنده نيز در اين همايش به همراه زهرا رهنورد، معصومه ابتكار، اسماعيل كهرم، ياسر انصاري و امير ارجمند سخنراني خواهد كرد.
    خوشحال مي‌شوم تا دوستان حامي محيط زيست وطن را روز شنبه در تالار اجتماعات ستاد مركزي ميرحسين (ميدان فاطمي، كوچه ميرهادي) ملاقات كنم.
   يادمان باشد كه اين نخستين همايش طرفداران محيط زيست در طول تاريخ ايران است كه به حمايت از يك كانديداي تصاحب عالي‌ترين مقام اجرايي كشور برگزار مي‌شود؛ قدر اين رويداد تاريخي را بدانيم و به عشق طبيعت ناب وطن، اختلاف نظر‌ها را فراموش كنيم.
    باز هم تكرار مي‌كنم: اگر قرار است محيط زيست بتواند به حق خود در سلسله مراتب قدرت در ايران دست‌يابد، بايد بتواند نشان دهد كه از اهرم‌هاي لازم براي برخورداري از وزن سياسي لازم برخوردار است.
    پس لطفاً اين فرصت تاريخي را از دست ندهيد و قدرش را بدانيد.

درج نظر

  9 صبح فردا - 4 خرداد ماه 1388 - قرار است همایشی در محل تالار اجتماعات مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور برگزار شود که هدفش بررسی و تحلیل موقعیت گذشته و کنونی وضعیت منابع طبیعی، محیط زیست و اندوخته‌های آبی کشور است ...

     روز چهارشنبه و در جریان برگزاری «دومین همایش ملی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن» در اصفهان، نخست آقای دکتر عبدالرسول علامه – رییس همایش -  پشت تریبون قرار گرفت و عنوان کرد: 33 سال از 59 سال گذشته، خشکسالی دست بالا را در استان اصفهان داشته است. وی ضمن هشدار نسبت به عواقب دست کم گرفتن خطر خشکسالی اشاره کرد که طی دوسال گذشته حدود 120 هزار میلیارد ریال کشور از بابت خشکسالی و سرمازدگی خسارت دیده است. سخنان رییس همایش از چنان اهمیتی برخوردار بود که بلافاصله بر روی تلکس خبرگزاری دولتی کشور – ایرنا - و باشگاه خبرنگاران جوان صدا و سیما و چندین سایت و روزنامه دیگر قرار گرفت. اما نکته جالب این بود که کمتر از یک ساعت بعد، آقای دکتر مهدیان به عنوان نماینده بزرگترین نهاد پژوهشی کشور، یعنی سازمان ترویج، آموزش و تحقیقات پشت تریبون قرار گرفت و گفت: تنها خسارت سال گذشته ناشی از خشکسالی - آن هم فقط خسارت مستقیم – به بیش از 190 هزار میلیارد ریال می‌رسد. یعنی اگر قرار باشد به خسارت خشکسالی، بحث سرمازدگی را هم بیافزاییم و همچنین سال 86 را نیز لحاظ کنیم، رقم مورد اشاره بسیار با رقم جناب علامه عزیز تفاوت خواهد کرد.
      البته از آنجا که ایرانی‌ها اصولاً آدم‌های دست و دلبازی هستند و پول در سبد اولویت‌های راهبردی‌شان، اون پایین مایین‌ها جا می‌گیرد! احتمالاً تفاوت ناچیز 70 هزار میلیارد ریالی قابل صرف‌نظر کردن است! به خصوص اگر یادمان باشد که یک زوج جوان بخت برگشته در این مملکت برای گرفتن وام 20 میلیون ریالی چقدر باید فرم پرکنند و ضمانت بدهند و درانتظار بمانند!

درج نظر

      همان طور که در یادداشت پیشین اشاره کرده بودم، عصر روز سه شنبه – 29 اردیبهشت - برای حضور در «دوّمین همایش ملّی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن» راهی دیار زنده رود شدم؛ دیاری که بخشی از شیرین‌ترین خاطرات دوران کودکی و نوجوانی‌ام را آنجا سپری کرده‌ام و همواره برایم مرور آن خاطرات شیرین – از روزهای دبستانی‌ام در هراتی تا دبیرستانی‌ام در صمد بهرنگی - تداعی‌کننده‌ی سکونتگاهی زیبا و کهن‌زادبوم‌هایی افسانه‌ای‌ در نصف جهان است.
    برای همین است که وقتی پل خواجو و پل چوبی را اینگونه دیدم و وقتی زاینده رود عزیز و دوست‌داشتنی‌ام را چنین به تماشا نشستم؛ دلم گرفت و چشمانم خیس شد ...

    با این وجود برایتان خواهم گفت که به رغم خشکسالی‌هایی که فراوان مشهود بود؛ حتا در اندیشه‌ی برخی از آنانی که قرار است به مقابله‌ی با خشکسالی در استان روند! امّا ترسالی‌هایی هم بود که مپرس و شورهایی که نگو و داستان‌هایی که نخوان؛ روایت‌هایی عجیب نازک و غم‌ناک، امّا شدیداً امیدبخش و دل‌گرم‌کننده ...

    این که چرا باید مدیریت کنونی آب در اصفهان به نحوی باشد که 50 درصد از آب قابل استفاده آن به هدر رود (به گفته بختیاری، استاندار اصفهان)؟ این که چرا باید خشکسالی بتواند 190 هزار میلیارد ریال به ایران – فقط در طول یک سال – خسارت بزند (به گفته دکتر مهدیان، نماینده سازمان تحقیقات کشاورزی)؟ آن هم 190 هزار میلیارد ریالی که با آن می‌شد ننگ کلاس‌های دونوبته و سه نوبته را از نظام آموزوش و پرورش کشور برای همیشه پاک کرد؛ پول هنگفتی که می‌شد با آن همه‌ی مطالبات عقب مانده و کهنه‌ی همه‌ی آموزگاران و همه‌ی رانندگان اتوبوس‌های شرکت واحد را پرداخت کرد؛ سرمایه‌ای که می‌توانست هزاران شغل جدید بیافریند و به صدها هزار نفر از ناامیدان، امید هدیه دهد؛ امّا افسوس و افسوس که نه‌تنها اینک نمی‌توانیم آن پول را هزینه کنیم، بلکه از اندوخته‌ی ملی هم باید آن را حذف شده بپنداریم.

    و این که چرا باید نه فقط زاینده رود، بلکه تمامی مادی‌های مشهور و تاریخی این شهر کهن خشک شوند؛ آن هم در شرایطی که دبی زاینده رود در سراب به 120 متر مکعب در ثانیه می‌رسد!
    به قول سپهر عزیز: ظاهراً خواست پروردگار این است که در این روزها بسیار از دعای مشهور هخامنش بزرگ فاصله گرفته باشیم.
    با این وجود، همچنان می‌شد ردپایی از ترسالی را در هجوم خشکسالی شاهد بود ... می‌شد بارقه‌هایی از امید و درخشش‌هایی فروزنده را با تمام وجود در سیمای مردمان پاکنهاد زنده رود لمس کرد ... می‌شد رفاقت کم نظیر هومان، قلب پاک مریم بانو، ضمیر انسانی سپهر، عظمت روح شاهین، بردباری و تلاش کتایون  و مسئولیت‌پذیری ناهمتای مرتضی خداقلی عزیز را به عینه دید و از این همه صداقت و شفافیت خداوند را شکرگذار بود.
    می‌شد ایمان آورد به عشق مردی که دلش برای بازسازی صفا و نشاط دوباره‌ی فرهنگ و تاریخ اصفهان و ایران می‌تپد و درود فرستاد بر شاهین سپنتا عزیز ... چه شبی شد آن شب در کنار زنده‌رود خاموش ... و البته داستان آن درخت انچیری که کسی دوستش ندارد، جز ستون‌های کهن پل خواجو!                           

     افزون بر آن:
    موج علاقه و اشتیاقی که برای فراگیری در جوانان و دانشجویان شرکت‌کننده در همایش دیدم؛ برخی سخنان دل‌گرم کننده که از زبان مسئولین شنیدم (مثل اعتراف استاندار اصفهان بر این که عدم توجه به قانون آفرینش سبب مصیبت‌بار شدن خشکسالی شده است. به ویژه اگر بدانیم: الکسیس کارل هم گفته است: برای حکومت بر طبیعت باید از قوانین آن پیروی کرد. حتا حاج آقا بختیاری، به این هم بسنده نکرد و گفت: من حاضرم بودچه چند طرح عمرانی را در اصفهان متوقف کرده و هزینه‌هایش را به تحقیقات در زمینه کاهش اثر خشکسالی اختصاص دهم)، برخی ابتکارهای جالب که در سطح استان برای صرفه‌جویی در آب کشاورزی رخ داده است؛ حمایت و همراهی کم‌نظیری که از سخنرانی‌ام در این همایش لمس کردم؛ و نیز همت بروبچه‌های مرکز ملّی پایش خشکسالی در اصفهان و تهران برای تحلیل دقیق‌تر داده‌های موجود اقلیمی و انتشار سریع‌تر یافته‌ها و ستاده‌های خویش در شمار همان ترسالی‌ها و امیدهای سبز من در این سفر خاطره‌انگیز به اصفهان بود.
    در راه برگشت، به طور اتفاقی در هواپیما با دوست خوبم محمود کریمی؛ مجری خوش فکر سیما همراه شدم و قرار اجرای چند ایده‌ی نو و ناب را در روز از نو کلید زدیم.

                                                                 درج نظر

     در میانه‌ی نخستین فصل سال، یعنی در پانزدهمین روز از دوّمین ماه بهار، تالار اجتماعات دانشکده‌ی فنی و مهندسی دانشگاه قم میزبان جمعی از متخصصین امور آب، منابع طبیعی، آبخیزداری و مدیریت شهری بود تا به موضوع سیل اخیر قم و دلایل فاجعه‌بار بودنش بپردازند. همایشی که در آن اغلب مسئولین و زمامداران محلی استان هم شرکت داشتند و آمده بودند تا از تکرار چنین رخدادهای غم‌باری جلوگیری کنند.
    گزارش پیش رو، حاصل حضور و تلاش همکاران عزیزم آقایان پورمیدانی (معاون پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قم) و ادنانی (رییس بخش منابع طبیعی آن مرکز) است که صمیمانه از ایشان قدردانی می‌کنم.
    در ابتدای همایش پیام آیت‌الله قاضی رییس دانشگاه قم مبنی بر تأکید بر توجه به جنبه‌های مختلف مدیریت شهری، عمرانی و زیست‌محیطی در برنامه‌ریزی محیط اطراف رودخانه‌ی قم‌رود قرائت شد.
    سپس قائم مقام دانشگاه از انعکاس ضعیف خبر سیل قم در صدا و سیما و عدم توجه به تلفات انسانی و خسارات مالی وارده گلایه کرد. ایشان با ذکر حدیثی از پیامبر اسلام: «من از فقر امتم نمی‌ترسم، بلکه از سؤ تدبیر هراس دارم.» بر لزوم انجام مطالعات جامع قبل از ادامه‌ی عملیات عمرانی در قم‌رود تأکید کرد.
     نکته: خواندن چندباره حدیث مورد اشاره، البته فقط برای مدیران شهری قم مفید نیست!
    آنگاه دکتر علیخانی دبیر همایش، هدف از برگزاری این هم‌اندیشی را آگاه‌سازی برنامه‌ریزان و مدیران کشوری و استانی از تبعات ناشی از انجام فعالیت‌های عمرانی و توسعه‌ی شهری بدون توجه به ویژگی‌های رودخانه‌های سیلابی دانست.

     در همین ارتباط یکی از دانشجویان دکترای عمران (آقای بهروزی)، مقاله‌ای در خصوص بررسی تأثیر منفی احداث سازه‌های بتنی در بستر رودخانه بر افزایش خسارت‌های ناشی از جریان آب و سیلاب ارایه کرد.
    سپس نوبت به رضوی، مدیرعامل آب منطقه‌ای قم رسید تا ایشان پرده از یک سؤتدبیر بزرگ بردارد! این که عرض رودخانه از 300 متر به حدود 100 متر در دهه‌های اخیر کاهش یافته است. افزون بر آن رضوی تأکید کرد که تغییر کاربری رودخانه، احداث پل‌های متعدد، نزدیک به هم و کم‌عرض، ساخت دیواره‌های غیر اصولی در کنار رودخانه و دخل و تصرف در آن از مشکلات و چالش‌هایی است که آسیب‌پذیری قم را در برابر رخداد سیل‌های مشابه افزایش می‌دهد. ایشان در ادامه بر بنیاد ستاده‌های  حاصل از مطالعات صورت گرفته توسط گروه‌های مهندسین مشاور، 4 پیشنهاد کلیدی را برای کنترل سیلاب در منطقه‌ی شهری قم‌رود ارایه داد:

1- فراهم کردن زمینه برای عبور سیلاب با دبی 100 ساله از بستر کنونی
2- عبور مابقی سیلاب از کانال‌های انحرافی قابل احداث،
3- انجام عملیات آبخیزداری و آبخوانداری برای کاهش حجم سیلاب رسیده به شهر
4-  احداث سد تأخیری.

    سپس نوبت به دکتر فتحی استاد دانشگاه شهید چمران اهواز رسید. ایشان با مقایسه سیل 11 فروردین قم با سیل واقع شده در کانادا در همان محدوده‌ی زمانی، از نبود برنامه‌ریزی برای هدایت سیلاب و انعکاس ضعیف رسانه‌ای آن و عدم پیگیری مطالبات مردم از طریق روزنامه‌ها انتقاد کرد. ایشان با توجه به برهم خوردن بالانس نیواری و اقلیمی  جهان، پایداری مدل‌های پیش‌بینی دبی‌های سیلاب را کم دانسته (نکته‌ای که دکتر سروش سروشیان نیز در سخنرانی خود در دانشگاه شریف بر آن اذعان و تأکید داشت) و بر لزوم تجدید نظر در مدل‌های مذکور و توجه به آن در برنامه‌ریزی‌های آتی تأکید کرد.
    در ادامه یکی از اعضای شورای شهر قم بر وضعیت تاریخی قم‌رود و بر امکان‌ناپذیر بودن حذف این رودخانه‌ی دیرینه از فضای شهری تأکید کرد (یعنی درست بر خلاف نظر مشهور و صریح استاندار قم!)
    آنگاه همکار عزیزم، مهندس فتاحی، مسئول بخش آبخیزداری مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی قم با ارایه‌ی مقاله‌ای وضعیت ایستگاه آبخوانداری معصومیه را به عنوان نمونه شرح داد و بر انجام عملیات آبخوانداری در مناطق مستعد و اراضی بالادست قم تأکید کرد. این ایستگاه ناکنون توانسته سه سیلاب را در طول پنج سال گذشته کنترل و حدود 10 میلیون متر مکعب آب را در آبخوان خشکیده‌ی آن و اراضی مجاور زمین‌های کشاورزی ذخیره‌سازی کند.

     سرانجام مهندس عابدینی شهردار قم پشت تریبون رفته و ضمن تشکر از برگزاری این همایش، وضعیت خاص قم در ایام نوروز از نظر تعداد افراد مسافر و نیز فقدان امکانات لازم برای اسکان و استقرار آنها را بیان کرده و تأکید کرد، این سیل به عنوان هشداری بود تا برنامه‌ریزان و مدیران شهر (که البته یکی از مهم‌ترین آنها خود ایشان هستند!) توجه بیشتری به اجرای طرح‌های عمرانی زیربنایی کرده و سرعت اجرای طرح‌های عمرانی را افزایش دهند.
    در پایان قطعنامه‌ای قرائت و توصیه گردید، مطالعات مربوط به احداث سازه‌های عمرانی در رودخانه مورد بازنگری قرار گرفته (تا آن زمان عملیات عمرانی متوقف شود) در ضمن به مباحث مهندسی رودخانه، آبخیزداری شهری، آبخوانداری در مناطق بالادست و حفظ حیات رودخانه توجه بیشتری شود.
 

در همین باره:

- سیل قم: احمقانه‌ترین سیل در جهان!

- اعتراف به یک خطای تاریخی؛ مهم تر از سخنان استاندار در باره ضرورت تغییر مسیر قم رود!

- بازتاب فرمان سیاسی تغییر مسیر به قم‌رود در مطبوعات!

- یک عبرت تلخ دیگر از احمقانه‌ترین سیل جهان!

                                                               درج نظر

     در آخرین روزهای ماه جاری همکاران عزیز اصفهانی‌ام در مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی استان  همایشی را تدارک دیده‌اند که گرانیگاه توجه آن «خشکسالی» است؛ همان ویژگی بارز و موروثی ایران زمین. امّا به رغم به دوش کشیدن بیش از 3 هزار سال تجربه در مواجهه با خشکسالی، همچنان خسارت ناشی از این صفت طبیعی در حال افزایشی معنادار و نگران‌کننده در وطن است! چرا؟
    پاسخ به این «چرا» شاید مهمترین دغدغه‌ی برگزار‌کنندگان «دومین همایش ملّی اثرات خشکسالی و راهکارهای مدیریت آن» باشد. همایشی که باید به عینی‌سازی مفاهیم و واقعیت‌های زیر کمک کند:

1.    خشکسالی؛ واقعیت سرزمین‌های خشک است نه بلای آن.
2.    آنچه که خشکسالی را به مصیبت بدل می‌سازد، نبود باران نیست؛ نادانی است.
3.    فقر مدیریتی بیشتر از فقر اقلیمی می‌تواند وخامت خشکسالی را افزایش دهد.
4.    برتری دادن به مدیریت ریسک نسبت به مدیریت بحران؛ مهمترین عامل مهارکننده‌ی خشکسالی است.
5.    آنچه که از خطر خشکسالی می‌کاهد، چیدمان توسعه بر اساس خواهش‌های بوم‌شناختی سرزمین است.
6.    خشکسالی تهدیدی است که می‌تواند به فرصت بدل شود، اگر یادمان باشد که ما در سرزمینی خشک زندگی می‌کنیم.
7.    در جهان امروز وجود یا عدم وجود خشکسالی، دلیلی بر ثروتمندبودن یا فقر کشورها‌ی متأثر از آن به شمار نمی‌رود.
8.    برای غلبه بر خشکسالی باید به پیش‌گیری بها داد نه به درمان؛ باید مدیریت غیرسازه‌ای را اولویت داد نه مدیریت سازه‌ای‌ را.
9.    هر چقدر میزان وابستگی معیشتی به سرزمین کاهش یابد، آسیب‌پذیری آن نسبت به رخداد خشکسالی نیز کمتر خواهد شد.
10.    سرزمینی که در آن خشکسالی موروثی است، باید برای مدیریت هر قطره آب خود برنامه داشته باشد.
11.    کشوری که راندمان آبیاری بخش کشاورزی‌اش کمتر از 35 درصد است، نباید از خشکسالی گله‌مند باشد.
12.    تبدیل خشکسالی به «بحران» نشانه‌ی فقر مدیریتی حاکم بر سرزمین است.
13.    حرکت در مسیر استحصال انرژی‌های نو، نشانه‌ی تبدیل «تهدید» خشکسالی به «فرصت» است.
14.    آنچه که تمدن‌ها را در طول تاریخ به زوال کشانده است، خشکسالی نیست؛ بلکه آزمندی و نادانی مردمانی است که بر آن تمدن‌ها حکومت می‌کردند.
15.    برای حکومت بر طبیعت، باید از قوانین آن پیروی کرد.
16.    هر چه خسارت خشکسالی در کشوری بیشتر باشد، نشان‌دهنده‌ی کم‌رنگ‌بودن آموزه‌های آمایش سرزمین است.
17.    مملکتی که کاربری‌هایش بر بنیاد آمایش سرزمین سامان نیافته باشد، خشکسالی برایش کابوسی جان‌فرساست.
18.    خطر مدیرانی که برای درمان خشکسالی چشم به آسمان دارند؛ بیشتر از خشکسالی است.

    سیاهه‌ی نام نهادهای مشارکت‌کننده در این همایش عبارت است از:
ستاد حوادث غیر مترقبه استانداری اصفهان
سازمان جهاد کشاورزی استان اصفهان
مؤسسه تحقیقات خاک و آب
مؤسسه تحقیقات جنگل‌ها و مراتع کشور
پایگاه ملی مدیریت خشکسالی کشاورزی کشور
مؤسسه تحقیقات فنی و مهندسی کشاورزی
اداره کل منابع طبیعی و آبخیزداری استان اصفهان
دانشگاه آزاد اسلامی واحد اردستان
سازمان پارک‌ها و فضای سبز شهرداری اصفهان
پژوهشکده حفاظت خاک و آبخیزداری

    آرزوی موفقیت برای برگزارکنندگان این همایش ارزشمند دارم.

درج نظر

     سرانجام همایش بی‌سابقه‌ای که وعده داده شده بود، در شامگاه نخستین روز اردیبهشت ماه 1388 در تالار شهریاران جوان برگزار شد؛ همایشی که در آن افزون بر آقای تابش نماینده مجلس شورای اسلامی و رییس فراکسیون محیط زیست مجلس، نمایندگانی از شورای اسلامی شهر تهران، دانشگاه‌ها، مجمع تشخیص مصلحت نظام، نهادهای تحقیقاتی، تشکل‌های مردم‌نهاد و خبرنگاران رسانه‌های نوشتاری هم شرکت داشتند. اما به نظر من، شاید مورد احترامترین فردی که خود را به همایش رسانده بود، سرکار خانم دکتر مه‌لقا ملاح – بنیانگذار جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست - بود که به رغم کهولت سن (ایشان متولد 1296 هجری شمسی هستند)، نه‌تنها در تمام مدت سه ساعت برگزاری همایش در سالن حضور داشت، بلکه ترجیح داد سخنرانی کوتاه خود را نیز ایستاده بیان دارد. خانم ملاح گفت: متأسفانه کمتر می‌توانی دو مدیر را در این کشور بیابی که یکدیگر را قبول داشته و تن به مشورت بدهند. او گفت: تک‌روی و خودخواهی و نبود سامانه قوی مشارکت از جمله مهم‌ترین دلایل مصیبت امروز محیط زیست کشور است. از دیگر نکات جالب همایش باید به سخنرانی استاد اسماعیل کهرم و به ویژه شیوه سرودن اشعار فردوسی توسط ایشان اشاره کنم که حقیقتاً جذاب بود.
     به هر حال از آنجا که سید محمد مجابی عزیز قرار است گزارش مفصل این رویداد تاریخی را به همراه بیانیه‌ی پایانی‌اش در وبلاگش منتشر کند، صرفاً به انتشار سخنرانی خودم در این همایش اکتفا می کنم ...

      در ششمين روز از هفته منابع طبيعي و به دعوت انجمن علمي گروه مديريت، برنامه‌ريزي و آموزش دانشكده محيط زيست دانشگاه تهران، رأس ساعت 10 صبح فردا – 20 اسفندماه 1387 - در تالار اجتماعات دانشكده محيط زيست به ايراد سخنراني خواهم پرداخت. موضوع اين سخنراني: «بررسي وضعيت محيط زيست ايران در دهه‌ي گذشته» است.
    اين كه آيا روند پايداري در محيط زيست ايران از شيبي كاهنده پيروي مي‌كند يا افزاينده؟ اين كه سهم دولت و نهادهاي مردم‌نهاد در بروز وضعيت كنوني محيط زيست چيست؟ اين كه تنگناهاي مديريتي، فرهنگي، اقليمي و اقتصادي چه سهمي از فشار بر محيط زيست امروز ايران را برعهده دارند؟ اين كه دورنماي محيط زيست ايران را چگونه بايد ديد و يا چگونه مي‌توان ديد و يا چگونه مي‌شد ديد؟! و اين كه ...
    دريافت‌هاي مورد اشاره در شمار مهم‌ترين جستارهايي است كه در نشست فردا و به كمك دانشجويان و ديگر مخاطبان فرزانه‌ي خويش، خواهيم كوشيد تا به تحليل و مداقه در آن بپردازيم.

درج نظر

به همت گروهي از ايرانيان علاقه‌مند و سبزانديش در انجمن كوهنوردان ايران و جمعيت زنان مبارزه با آلودگي محيط زيست شاخه‌ي تنكابن، همزمان با روز جهاني مقابله با سدسازي و حفاظت از رودخانه‌ها (14 مارس)، در بيست و چهارمين روز از اسفندماه سال جاري، همايشي در سالن اجتماعات فرهنگسراي ارشاد شهرستان تنكابن برگزار خواهد شد.
علاقه‌مندان مي‌توانند براي آگاهي بيشتر به تارنماي «دوستداران ميراث فرهنگي و محيط زيست ايران» مراجعه فرمايند.

گفتني آن كه سابقه‌ي برگزاري اين آيين جهاني به 12 سال مي‌رسد و هم‌اكنون بر شمار حاميان اين مراسم در اغلب كشورهاي جهان به طرز چشمگيري اضافه شده است.

Taking Action for Rivers on March 14

براي آگاهي بيشتر مي‌توانيد از تارنماي رسمي اين آيين بهره ببريد.

به اميد روزي كه عملاً سدسازي به عنوان آخرين گزينه در مديريت آب كشور مطرح شده و تا ارزيابي دقيق بازخوردهاي سدهاي احداث شده‌ي كنوني، ديگر شاهد افتتاح سد مخزني بزرگ جديدي نباشيم.

درج نظر

     روز گذشته در نشستی که قرار بود با محوریت نقش تشکل‌های مردم‌نهاد در احیای دوباره‌ی منابع طبیعی کشور برگزار شود؛ دکتر ناصر کرمی - به عنوان یکی از سخنرانان مراسم - به روال معمول و انحصاری خود! ادامه داد و گفت: امروز می‌خواهم اندکی از بار گناه غیبت‌هایی که تاکنون در پشت سر تشکل‌های فمینیستی کشور کرده‌ام، بکاهم و در حضور برخی از نمایندگان نسوان در این تالار، همان انتقادها را دوباره طرح کنم تا بلکه از بارگناهانم کاسته شود! او گفت: حقیقت داستان این است که تشکل‌های زیست‌محیطی در این کشور، بسیار بیشتر از آن چیزی که استحقاق و ظرفیتش را داشتند از طرف رسانه‌ها – و به ویژه  همشهری – مورد توجه قرار گرفته‌اند، در حالی که خودشان بهتر از هر کسی می‌دانند که کمتر از آن چه که نشان داده‌اند، توانسته‌اند به حال محیط زیست و منابع طبیعی ما مفید واقع شوند. کرمی افزود: به راستی چند نفر از اعضای این تشکل‌ها را سراغ دارید که حاضر باشد یک شب را در کویر یا دیگر مناطق طبیعی که قرار است مورد تهاجم طبیعت‌ستیزان قرار گیرند، سرکند و از موجودیت محیط زیست عملاً دفاع کند؟ او گفت: من بارها از دوستانی که قصد برگزاری میتینگ‌های سبز به نشانه‌ی مخالفت با فلان اقدام یا توسعه‌ی ضد محیط زیستی را داشته‌اند، خواسته‌ام تا از این کار منصرف شوند! چرا که آنگاه مخالفان بحث‌های محیط زیستی درخواهند یافت که ما تا چه اندازه تنها و کم‌جمعیت و بی‌طرفدار هستیم.
    امّا ناصر کرمی به این هم اکتفا نکرد و ضمن انتقاد بی‌پرده از تشکل‌های مرتبط با زنان، نه‌تنها نقش آنها را در مباحث محیط زیستی بسیار کم‌اهمیت و کم‌رنگ برشمرد، بلکه حتا تأثیر آنها را در استیفای حقوق واقعی زنان هم با علامت سؤال جدی مواجه کرد! او گفت: این تشکل‌ها فکر می‌کنند همه مشکلات زنان ما، در خشونت همسرانشان بر علیه آنان و یا اعتراض به حکم اعدام چند زن خلاصه می‌شود. کرمی گفت: اتفاقاً من پرونده‌های برخی از این زنان در انتظار اعدام را مطالعه کردم و در کمال حیرت دیدم آنها با چه سنگدلی و قساوت کم‌نظیری نه‌تنها شوهران خود را کشته‌اند، بلکه اجسادشان را نیز مثله کرده بودند! - در این هنگام، الهه موسوی (سردبیر سبز پرس) به نشانه‌ی مخالفت با این سخن گفت: باید دید شوهران آنها چه بلایی بر سر ایشان آورده‌اند که آنها چنین تاوانی را بر شوهران‌شان حلال دانسته‌اند! - به هر حال، سخنان کرمی در انتقاد از عملکرد زنان - به قول او شبه روشنفکر – جامعه چنان بود که حتا آقای دکتر تقی‌فرور (همسر خانم دکتر خدیجه رضوی) را هم به پاسخگویی و دفاع از موضع زنان واداشت.

    در مجموع اگر بخواهم بین محتوای سخنان سخنران اول – آقای دکتر فرود شریفی، رییس سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور – و ناصر کرمی مقایسه‌ای بکنم. باید اعتراف کنم که هر چقدر حرف‌های فرود شریفی تکراری، ملا‌ل‌آور و خواب‌کننده‌ی حضار بود؛ کرمی توانست نه‌تنها چرت حاضران را بپراند، بلکه شورآفرین باشد! به قول تقی‌فرور، حرف‌های کرمی آدم را تحریک می‌کند تا به رغم میل باطنی خود از لاکش به درآمده و پاسخ بدهد!
    و این خصلت کرمی است ... او یکه و تنها پرچم مخالفت با نظریه‌ی جهان‌گرمایی را به اهتزاز درآورده  و سال گذشته حاضر شد، در تالار انجمن جامعه‌ی مهندسین کشور در برابر همه‌ی موافقان این نظریه بایستد و از موضع‌اش کوتاه نیاید. یادم هست برای آن همایش به اتفاق گرگ خاکستری عزیز چقدر به دنبال یک مخالف گشتیم تا تنور مباحث را گرم کند و عاقبت هیچکس جز ناصر کرمی را نیافتیم. امروز هم به نظرم کرمی تنها روشنفکر انتلکتوال جامعه‌ی معاصر باشد که حاضر است به صراحت به انتقاد از نقش همتایان مؤنس خود در جامعه بپردازد!
    بیاییم همه برای بقای عمر و سلامت ناصر کرمی عزیز دعا کنیم!

    در حاشیه:
   - ادعای جناب فرود شریفی در این نشست با بی‌تفاوتی و سکوت کامل حاضران مواجه شد و هیچکس نپرسید که جناب معاون وزیر بر اساس کدام ارزیابی‌های دقیق علمی و پایش چه شاخص‌ها و پیراسنجه‌هایی به این نتیجه رسیدند که: پس از 40 سال، امسال برای نخستین بار توانستیم میزان تخریب منابع طبیعی کشور را با میزان احیاء آن به تعادل رسانده و در حقیقت تخریب را به صفر برسانیم!» اگر اینگونه است، چرا از نظر نرخ فرسایش آبی و بادی همچنان در خوشبینانه‌ترین حالت ممکن، فشاری بیش از شش برابر میانگین جهانی را تحمل می‌کنیم؟ چرا دو سوم از گونه‌های اندمیک ما در سیاهه‌ی گونه‌های در خطر انقراض قرار گرفته‌اند؟ چرا آلودگی هوا به یکی از مهم‌ترین قاتلان خاموش زیستمندان ایران بدل شده است؟ و چرا روند نابودی بوم‌سازگان‌های آبی کشور، هیچگاه تا به این حد نگران‌کننده و شتابناک نبوده است؟!
   - حضور جناب احمد‌پور عزیز که از گیلان خود را به مراسم رسانده بود، برایم بسیار دلگرم‌کننده بود. او به راستی نشان داد که حفظ محیط زیست برایش بیش از رفاه شخصی اهمیت دارد. در ضمن انتقاد گزنده‌ی وی از مدیریت برگزاری مراسم و نیز نوع نگاه حاکم بر دو سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور و سازمان حفاظت محیط زیست نیز با عکس‌العمل شدید برخی از مدافعان سازمان روبرو شد. ایشان این را هم اضافه کردند که چرا همچنان باید نام خانم دکتر توسلی به عنوان نماینده‌ی تشکل‌های زیست‌محیطی کشور مطرح باشد، در صورتی که ایشان دو سال است از این مقام برکنار شده‌اند!
    - اغلب خبرنگاران حاضر در نشست، پس از پایان سخنان دکتر شریفی جلسه را ترک کردند! چرا که خود دکتر شریفی هم چنین کرد و مطابق معمول آمد و حرف زد و بدون آن که بشنود، رفت ... اما به باور من، عملکرد اغلب نمایندگان رسانه‌های گروهی حاضر در نشست که به هر حال ادعای سبز بودن دارند، بسیار غم‌انگیز‌تر و ناامید‌کننده‌تر بود و آدم را به یاد گفته‌های ناصر کرمی عزیز می‌انداخت!
   - متأسفانه از این نشست که قرار بود همه‌ی تشکل‌های مردم‌نهاد در آن حضور داشته باشند، استقبال درخور توجهی به عمل نیامد و در حقیقت بر خلاف تیتری که انتخاب کرده بودم، چهارشنبه بسیاری نیامدند! به خصوص از دکتر پرویز کردوانی هم خبری نشد.
   - و در نهایت، یک اعتراف تلخ! باید با شهامت اعلام کنم آنها که نتوانستند یا نخواستند خود را در چهاردهمین روز اسفند به تالار اجتماعات سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور برسانند، چیز زیادی را از دست ندادند!
    امید که نشست‌هاای آینده با برنامه‌تر و منسجم‌تر برگزار شوند.

درج نظر

    پروفسور سروش سروشيان، استاد ممتاز گروه مهندسي عمران و محيط زيست دانشگاه كاليفرنيا در ايران است و از آن بهتر آن كه روز يكشنبه آينده در تالار جابربن حيان دانشگاه صنعتي شريف به ايراد سخنراني براي مشتاقانش خواهد پرداخت. سروشيان كه مدير مركز آب و هواشناسي و سنجش از دور ارواين در دانشگاه كاليفرنيا نيز هست، قصد دارد تا آخرين يافته‌هاي علمي خود و همكارانش را در باره‌ي توان بشر در پيش‌بيني سامانه‌هاي اقليمي، نظير سيل، خشكسالي و ديگر پديده‌هاي حدي به دانشجويان و ديگر علاقه‌مندان به اين حوزه عرضه دارد.
    اين استاد برجسته‌ي ايراني، يكي از مشهورترين و صاحب‌نام‌ترين دانشمندان اين حوزه به شمار مي‌آيد و بنابراين، توصيه من به خوانندگان عزيز مهار بيابان‌زايي آن است كه اگر مي‌توانند، اين فرصت را كه در ساعت 13:30 روز يكشنبه آينده (18 اسفند 1387) برايشان فراهم شده است، از دست ندهند.

    برخي از مهم‌ترين آثار نگارشي استاد سروشيان به شرح زير معرفي مي‌شود:

Publications Author of over 150 refereed journal and conference proceedings papers

CHRS is actively engaged in research and the publication of its findings. Over 80 manuscripts and articles have been published, or are in press, since the research group relocated to the University of California at Irvine in July 2003.

PUBLISHED PAPERS (Refereed Journals)

Jin, J., X. Gao, and S. Sorooshian, “Impacts of Model Calibration on High-Latitude Land-Surface Processes: PILPS 2(e) calibration/validation experiments,” Global and Planetary Change, 38 (1-2): 73-80, July 2003.

Yucel, I., W.J. Shuttleworth, X. Gao, and S. Sorooshian, “Short-Term Performance of the MM5 Model with Cloud Assimilation from Satellite Observations,” Monthly Weather Review 131(8) 1797-1810, August 2003

Vrugt, J.A., H.V. Gupta, W. Bouten, and S. Sorooshian, “A Shuffled Complex Evolution Metropolis Algorithm for Optimization and Uncertainty Assessment of Hydrologic Model Parameters”, Water Resources Research 39 (8): Art. No. 1201, Aug. 2003

Li, J., X. Gao, R.A. Maddox, S. Sorooshian, and K. Hsu, “A Numerical Investigation of Storm Structure and Evolution During the July 1999 Las Vegas Flash Flood,” Monthly Weather Review, 131(9): 2038-2059, September 2003

Liu, Y., L.A. Bastidas, H.V. Gupta, and S. Sorooshian, “Impacts of a Parameterization Deficiency on Off-line and Coupled Land-Surface Model Simulations,” Journal of Hydrometeorology, 4 (5): 901-914, October 2003

Morin, E., Krjewski, WF, Goodrich, DC, Sorooshian, S., et al; “Estimating rainfall Intensities from Weather Radar Data: The Scale-Dependence Problem, “Journal of Hydrometeorology, 4 (5): 782-797, October 2003

Gao X., S. Sorooshian, J. Li and J. Xu, “SST Data Improve Modeling of North American Monsoon Rainfall,” EOS-AGU, 84(43): October 2003

Franz, K.J., H.C. Hartmann, S. Sorooshian, and R. Bales, “Verification of National Weather Service Ensemble Streamflow Predictions for Water Supply Forecasting in the Colorado River Basin,” Journal of Hydrometeorology, 4 (6): 1005-1118, December 2003

Moradkhani, H., S. Sorooshian, H.V. Gupta, and P.R. Houser, “Dual State-Parameter Estimation of Hydrological Models Using Ensemble Kalman Filter, ” Journal of Advances in Water Resources, 28(2):135-147, February 2004

Wagener T., H.V. Gupta, K. Carpenter, et al., “A Hydroarchive for the Free Exchange of Hydrological Software,” Hydrological Processes, 18(2): 3839-391, February 2004

Hsu, K-L., Y. Hong, and S. Sorooshian, “Rainfall Estimation Using a Cloud Patch Classification Map,” Measuring Precipitation from Space EURAINSAT and the future, 8 June 2004.

Moradkhani, H., K. Hsu, H.V. Gupta, and S. Sorooshian, “Improved Streamflow Forecasting Using Self-Organizing Radial Basis Function Artificial Neural Networks,” Journal of Hydrology, 295(1-4): 246-262, August 2004

Xu, J., X. Gao, Q. Xiao and S. Sorooshian, “Investigate the Impacts of Assimilating Satellite Rainfall Estimates on Rainstorm Forecast over Southwest United States.,” Geophy. Res. Letters , 31(16: Art No. L16104 , August 2004

Xu, J. X. Gao, J. Shuttleworth, S. Sorooshian, and E. Small, “Model Climatology of the North American Monsoon Onset Period During 1980-2001,” Journal of Climate Research, 17(20): 3892-3906, October 2004

Ajami N.K., H.V. Gupta, T. Wagner, S. Sorooshian “Calibration of a Semi-Distributed Hydrologic Model for Stramflow Estimation along a River System”, Journal of Hydrology, 298(1-4):112-135, October 2004

Xu, J., X. Gao, S. Sorooshian, J. Shuttleworth, and E. Small, “Soil moisture-precipitation feedback on the North American monsoon system in the MM5-OSU model”, Quarterly Journal of the Royal Meteorological Society, 130(603): 2873-2890 Part B October 2004

Xu, J., X. Gao, S. Sorooshian, “Model Study of Soil-Moisture influence on precipitation seesaw in the southern United States ,” Tellus A-Dynamci Meteorology and Oceanography, 56(5): 514-519, October 2004

Pagano, T. C., D. C. Garen, and S. Sorooshian, “Evaluation of official Western US seasonal water supply outlooks, 1922-2002”. J. Hydrometeorol., 5(5): 896-909 October 2004

Liu, U., H.V. Gupta, S. Sorooshian, L.A. Bastidas, and W.J.Shuttleworth, “Exploring Parameter Sensitivities of the Land Surface Using a Locally Coupled Land-Atmosphere Model” Journal of Geophysical Research – Atmospheres 109 (D21): Art. No. D21101 November 2004

Li, J., X. Gao, R.A. Maddox, and S. Sorooshian,, “Model Study of Evolution and Diurnal Variations of Rainfall in North American Monsoon during June and July 2002,” Monthly Weather Review, 132(12): 2895-2915, December 2004

Hong, Y., K-L Hsu, S. Sorooshian, X. Gao, "Precipitation Estimation from Remotely Sensed Imagery Using an Artificial Neural Network Cloud Classificaton System ," Journal of Applied Meteorology, 43(12): 1834-1852, December 2004

Yuan, H., S. L. Mullen, X. Gao, S. Sorooshian, J. Du, and H. H Juang, “Verification of probabilistic quantitative precipitation forecasts over the southwest United States during winter 2002-2003 by the RSM ensemble system, “ Monthly Weather Review, 133(1): 279-294, January 2005

Hogue, T., L. Bastidas, H.V.Gupta, et al, “Evaluation and transferability of the Noah land surface model in semiarid environments,” Journal of Hydrometeorology 6 (1) ): 68-84, February 2005

Moradkhani, H., S. Sorooshian, H.V. Gupta, and P.R. Houser, “Dual State-Parameter Estimation of Hydrological Models Using Ensemble Kalman Filter, ” Journal of Advances in Water Resources, 28(2):135-147, February 2005

Hong, Y. K.-L. Hsu, S. Sorooshian, and X. Gao, “Improved Representation of Diurnal Variability of Rainfall Retrieved from the Tropical Rainfall Measurement Mission Microwave Image adjusted Precipitation Estimation from Remotely Sensed Information Using Artificial Neural Networks (PERSIANN) system, Journal of Geophysical Research-Atmospheres, 110(D6) Art. No. D06102, Mar 17 2005

Hong, Yang, K. Hsu, S. Sorooshian, and X. Gao, “Self-organizing nonlinear output (SONO): a neural network suitable for cloud patch-based distributed rainfall estimation from remotely sensed information,” Water Resource Research, 41(3) Art. No. W03008, Mar 8 2005

Sorooshian, S., R. Lawford, P. Try, W. Rossow, J. Roads, J. Polcher, G. Sommeria, R. Schiffer, “Water and energy cycles: investigating the links,” World Meteorological Organization Bulletin, Vol. 54(2): 58-64, April 2005

Liu, Y.Q., H.V. Gupta, S. Sorooshian, L.A. Bastidas, and W.J.Shuttleworth, "Constraining land surface and atmospheric parameters of a locally coupled model using observational data," Journal of Hydrometorology, 6(2):156-172, Apr 2005

Moradkhani, H., K.-L. Hsu, H.V. Gupta, and S. Sorooshian, “Uncertainty assessment of hydrologic model states and parameters: Sequential data assimilation using the particle filter,” Water Resources Research, 41(5) Art. No. W05012, May 17 2005

Shamir, E., B. Imam, H.V. Gupta, and S. Sorooshian, "Application of temporal streamflow descriptors in hydrologic model parameter estimation", Water Resources Research, 4(6), Art. No. W06021, June 29, 2005

Shamir, E., B. Imam, E. Morin, H.V. Gupta, S. Sorooshian, “The role of hydrograph indices in parameter estimation of rainfall-runoff models,” Hydrological Processes, DOI: 10.1002/hyp.5676, 19(1): 2187-2207, July 2005

Yilmaz, K., T. S. Hogue, K. Hsu, S. Sorooshian, H. V. Gupta, and T. Wagener, “Intercomparison of Rain Gauge, Radar and Satellite-based Precipitation Estimates with Emphasis on Hydrologic Forecasting, ” Journal of Hydrometeorology, 6(4):497–517, Aug 2005

Morin, E., R. A. Maddox, D. Goodrich, S. Sorooshian, "Radar Z-R Relationship for Summer Monsoon Storms in Arizona," Weather and Forecasting 20 (4) 672-679 Aug 2005

Li, J., X., Gao, R.A. Maddox, and S. Sorooshian, “ Sensitivity of North American Monsoon Rainfall to Multisource SSTs in MM5,” Monthly Weather Review, 133 (10): 2922-2939, October 2005

Jin J.M., N.L. Miller, S. Sorooshian, et al., "Relationship between atmospheric circulation and snowpack in the western USA," Hydrological Processes 20 (4): 753-767 March 15 2006

Hogue, T.S., H.V. Gupta, S.Sorooshian, "A 'User-Friendly' approach to parameter estimation in hydrologic models," Journal of Hydrology 320 (1-2): 202-217 Sp. Iss. SI March 30 2006

Duan Q, J. Schaake, V. Andreassian, S. Franks, G. Goteti, H.V. Gupta, Y.M. Gusev, F. Habets, A. Hall, L. Hay, T. S. Hogue, M. Huang, G. Leavesley, X. Liang, O.N. Nasonova , J. Noilhan, L. Oudin, S. Sorooshian, T. Wagener, E.F. Wood, "Model Parameter Estimation Experiment (MOPEX): An overview of science strategy and major results from the second and third workshops," Journal of Hydrology 320 (1-2): 3-17 Sp. Iss. SI March 30 2006

Morin, E., D. Goodrich, R.A. Maddox, X. Gao, H. Gupta, S. Sorooshian, "Spatial patterns in thunderstorm rainfall events and their coupling with watershed hydrological response", Advances in Water Resources, 29(6): 843-860, June 2006

Vrugt J.A., H.V.Gupta, S.C. Dekker, S. Sorooshian, T. Wagener, W. Bouten, "Application of stochastic parameter optimization to the Sacramento Soil Moisture Accounting Model," Journal of Hydrology, 325 (1-4): 288-307 JUN 30 2006

Farid, A., D. Rautenkranz, D.C. Goodrich, S.E. Marsh, and S. Sorooshian, “Riparian vegetation classification from airborne laser scanning data with an emphasis on cottonwood trees, Can. J. Remote Sensing, 32 (1) 15-18, 2006

Farid, A., D.C. Goodrich, and S. Sorooshian, “Using Airborne Lidar to Discern Age Classes of Cottonwood Trees in a Riparian Area,” WJAF 21(3): 149-158, 2006

Xu, J.J., Q. Xiao, X. Gao, and S. Sorooshian (2006), “Influence of assimilating rainfall derived from WSR-88D radar on the rainstorm forecasts over the southwestern United States,” J. Geophys. Res., 111, D13105, doi:10.1029/2005JD006650, 2006

Ajami, N., Q. Duan, S. Sorooshian, "Multimodel Combination Techniques for Analysis of Hydrological Simulations: Application to Distributed Model Intercomparison Project Results", Journal of Hydrometeorology, Vol. 7, No. 4, pages 755–768, Aug 2006

Lawford R, M. Bosilovich, S. Eden, S. Benedict, C. Brown, S. Gruber, P. Houser, K. Hsu, J. Huang, W. Lau, T. Meyers, K. Mitchell, C. Peters-Lidard, J. Roads, M. Rodell, S. Sorooshian, D. Tarpley, S. Williams, “US contributions to the CEOP,” Bulletin of the American Meteorological Society 87 (7): 927+ JUL 2006

Hong, Y., K-L Hsu, H. Moradkhani, and S. Sorooshian, “Uncertainty Quantification of Satellite Precipitation Estimation and Monte Carlo Assessment of the Error Propagation into Hydrologic Response,” Water Resources Research , 4242 (8): Art. No. W08430 AUG 26 2006

Hogue, T. S., L. A. Bastidas, H. V. Gupta, and S. Sorooshian, “Evaluating model performance and parameter behavior for varying levels of land surface model complexity,” Water Resour. Res., 42, W08430, doi:10.1029/2005WR004440, 2006

Ajami, N. K., Q. Duan, and S. Sorooshian (2007), “An integrated hydrologic Bayesian multimodel combination framework: Confronting input, parameter, and model structural uncertainty in hydrologic prediction,” Water Resour. Res., 43 (1) Art. No. W01403, doi:10.1029/2005WR004745, January 9, 2007

Yuan HL, Mullen SL, Gao XG, Sorooshian S., Du, J., and Juang, H-M H., “Short-range probabilistic quantitative precipitation forecasts over the southwest United States by the RSM ensemble system”, Monthly Weather Review 135 (5): 1685-1698 May 2007

Duan QY, Ajami NK, Gao XG, and Sorooshian, S., “Multi-model ensemble hydrologic prediction using Bayesian model averaging ”, Advances in Water Resources 30 (5): 1371-1386 May 2007

Welles E, Sorooshian S, Carter G, and Olsen, B, “Hydrologic verification - A call for action and collaboration”, Bulletin of the American Meteorological Society (BAMS) 88 (4): 503+ April 2007

Gao X, Li J, and Sorooshian S, “Modeling intraseasonal features of 2004 North American monsoon precipitation”, Journal of Climate 20 (9): 1882-1896 May 2007

Hong, Y., D. Gochis, J-T Chieng, K-L Hsu, and S. Sorooshian, “Evaluation of PERSIANN-CCS Rainfall Measurement Using the NAME Event Rain Gauge Network, J. of Hydrometeor., 2007, DOI:10.1175/JHM574.1

Chiang, YM, KL Hsu, FJ Chang, Y Hong, S Sorooshian, "Merging multiple precipitation sources for flash flood forecasting", J. Hydrology, 340(3-4) 183-196 July 15 2007

Li, J., X., Gao, and S. Sorooshian, “Modeling and Analysis of the Variability of the Water Cycle in the Upper Rio Grande Basin at High Resolution”, J. Hydrometeor., 18(4) 805-824, August 2007

Huiling, Y., X. Gao, S. L. Mullen, S. Sorooshian, J. Du, and H-M H. Juang, "Calibration of Probabilistic Quantitative Precipitation Forecasts with an Artificial Neural Network", Weather and Forecasting Vol. 22, No. 6. 1287–1303 December 2007

Farid A, D.C. Goodrich, R. Bryant, and S. Sorooshian, "Using airborne lidar to predict Leaf Area Index in cottonwood trees and refine riparian water-use estimates, Journal of Arid Environments,72(1: 1-15, 2008       BOOKS
Sorooshian, S., B. Imam, S. E. Mahani, T. Pagano, and M. Whittaker, “Hydrologic Sciences and Water Resources Management In a Changing World,” In Water Resources Perspectives: Evaluation, Management, and Policy. (Alsharhan A.S., and W.W. Wood Eds.), Elsevier Science, Amsterdam, The Netherlands, 2003.

Duan, Q., H. V. Gupta, S. Sorooshian, A. N. Rousseau, R. Turcotte, Editors, Calibration of Watershed Models, AGU Water Science and Application, Vol. 6 , American Geophysical Union, Washington, D.C., 2003

Wheater, H., S. Sorooshian, G. Sharma, Hydrological Modelling in Arid and Semi-Arid Areas, UNESCO IHP International Hydrology Series, Cambridge University Press, 2006

CONTRIBUTIONS IN BOOKS
Sorooshian, S. and P.L. Whitaker, “Hydrology Overview,” in Handbook of Weather, Climate, and Water: Chemistry, Impacts, and Applications, T. Potter and B. Colman (Editors), pp. 417-430, John Wiley and Sons, Inc., New York, 2003.

Gupta, H.V., S. Sorooshian, T.S. Hogue, and D. Boyle, “Advances in Automatic Calibration of Watershed Models”, in: Calibration of Watershed Models, AGU Water Science and Application, Volume 6, pp. 9-28, American Geophysical Union, Washington, D.C., 2003.

Vrugt, J.A., H.V. Gupta, W. Bouten, and S. Sorooshian, “A Shuffled Complex Evolution Metropolis Algorithm for Estimating the Posterior Distribution of Watershed Model Parameters,” in Calibration of Watershed Models, AGU Water Science and Application, Vol. 6, pp. 105-112, American Geophysical Union, Washington, D.C., 2003.

Misirli, F., H.V. Gupta, S. Sorooshian, and M. Thiemann, “Bayesian Recursive Estimation of Parameter and Output Uncertainty for Watershed Models,” in Calibration of Watershed Models, AGU Water Science and Application, Vol. 6, pp. 113-124, American Geophysical Union, Washington, D.C., 2003.

Hogue, T.S., H.V. Gupta, S. Sorooshian, and C.D. Tomkins, “A Multi-Step Automatic Calibration Scheme for Watershed Models,” in Calibration of Watershed Models, AGU Water Science and Application, Vol. 6, pp. 165-174, American Geophysical Union, Washington, D.C., 2003.

Boyle, D.P., H.V. Gupta, and S. Sorooshian, “Multicriteria Calibration of Hydrologic Models,” in Calibration of Watershed Models, AGU Water Science and Application, Vol. 6, pp. 185-196, American Geophysical Union, Washington, D.C., 2003.

Bastidas, L.A., H.V. Gupta, K. Hsu, and S. Sorooshian, “Parameter, Structure, and Model Performance Evaluation for Land-Surface Schemes,” in Calibration of Watershed Models, AGU Water Science and Application, Vol. 6, pp. 229-237, American Geophysical Union, Washington, D.C., 2003.

Lawford, R.G., J.M. Landwehr, S. Sorooshian, and M.P.L. Whitaker, “International Hydrologic Science Programs and Global Water Issues,” in Water: Science, Policy, and Management, Water Resources Monograph 16, Chapter 11, pp. 223-246, American Geophysical Union, Washington, D.C., 2003.

Sorooshian S., B. Imam, S. E. Mahani, T. Pagano, and M. Whittaker, “Hydrologic Sciences and Water Resources Management In a Changing World,” In Water Resources Perspectives: Evaluation, Management, and Policy. (Alsharhan A.S., and W.W. Wood Eds.), Elsevier Science, Amsterdam, The Netherlands, 2003.

Imam B., and S. Sorooshian, “Overview of the Hydrologic Cycle and its Connection to Climate: Droughts and Floods,” in The Science and Culture Series, International Seminar on Nuclear War and Planetary Emergencies, 32nd Session. Ed. R. Ragaini, Series Ed. A. Zichichi, World Scientific, 2004.

Pagano, T., and S. Sorooshian, “Global Water Cycle (Fundamental, Theory, Mechanisms),” in Encyclopedia of Hydrological Sciences, Edited by M.G. Anderson, Vol 5, 173: pp. 2697-2711, John Wiley & Sons, Ltd., Chichester, England, 2006

Ksu, K-L, Y. Hong, S. Sorooshian, “Rainfall estimation using a cloud patch classification map,” in Advances in Global Change Research Series, Volume 28: Measuring Precipitation from Space, EURAINSAT and the Future, Volume Ed 28: V. Levizzani, P. Bauer, T.J. Turk, , Springer, 2007

     همچنين براي آگاهي بيشتر مي‌توانيد به پروفايل دكتر سروشيان در تارنماي دانشگاه كاليفرنيا مراجعه كنيد.

درج نظر

     در آستانه‌ي هفته‌ي منابع طبيعي، روز چهارشنبه – 14 اسفند 1387 – نشستي در محل سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخيزداري كشور برگزار خواهد با عنوان: «ظرفيت‌ها و چالش‌هاي سازمان‌هاي مردم نهاد و جوامع بومي و محلي در حفظ، احياء، توسعه و بهره‌برداري پايدار از منابع‌ طبيعي تجديد‌شونده».
     در اين نشست كه خبرنگاران و اصحاب مطبوعات رودررو با تمامي ذينفعان اين حوزه قرار مي‌گيرند،  نمايندگاني از سازمان‌ها و نهادهاي زير حاضر خواهند بود ...

    همزمان با نزدیک‌شدن به هفته‌ی منابع طبیعی، بسیاری از علاقه‌مندان به طبیعت در هر دو بخش دولتی و مردم‌نهاد می‌کوشند تا  با برگزاری نشست‌های گوناگون و آیین‌های درخور این هفته، تا آنجا که می‌توانند بر اهمیت حفظ مواهب طبیعی سرزمین مادری تأکید ورزند. از همین رو، تا ساعاتی دیگر، رهسپار نگین سبز وطن، گیلان عزیز هستم تا در تالار اجتماعات دانشکده‌ی منابع طبیعی گیلان، واقع در شهرستان صومعه سرا، به ایراد سخنرانی با عنوان: «مهم‌ترین دلایل شتاب بیابان‌زایی در ایران» بپردازم. در این مراسم که به پیشنهاد جمعیت زنان مبارزه با آلودگی محیط زیست گیلان و حمایت و همکاری برخی از نهادهای دولتی و دانشگاهی منطقه برگزار می‌شود، علاوه بر نگارنده، همکار عزیزم، مصطفی خوشنویس نیز در باره‌ی اهمیت حفظ درختان کهنسال و جایگاه این آیه‌های ارزشمند خلقت در خزانه‌ی غنی طبیعت وطن سخن خواهد گفت.

     در اینجا، خلاصه‌ای از سخنرانی خویش را برای آگاهی خوانندگان عزیز تارنمای مهار بیابان‌زایی منتشر می‌کنم ...

    با حمایت EFA  و به همت برخی از علاقه‌مندان محیط زیست، از جمله جمعی از ایرانی‌تبارهای عضو احزاب سبز در اروپا، روز 17 مارس (27 اسفند ماه 1387)، نشستی تخصصی در محل پارلمان اروپا برگزار خواهد شد که در آن شرکت‌کنندگان حاضر به دو موضوع مهم خواهند پرداخت ...

     همزمان با روز هواي پاك و به دعوت اداره كل حفاظت محيط زيست استان خوزستان، فردا در همايش تخصصي آلودگي هوا شركت كرده و در تالار اجتماعات شركت سهامي آب منطقه‌اي استان، به ايراد سخنراني با عنوان: «راهبرد مهار فرسايش بادي در خوزستان و ايران» خواهم پرداخت.
    اينك براي آگاهي خوانندگان عزيز مهار بيابان‌زايي، چكيده‌ي آنچه كه در اهواز ارايه خواهم كرد را منتشر مي‌كنم:

    آنچه که نگارنده در این جلسه بر آن تأکید داشت، آن بود که

    در همین باره:
    - گزارش روزنامه همشهری از این نشست: تلف شدن ذخيره هزار سال آب ايران طي 15 سال -    - گزارش خبرگزاری فارس: طبيعت ايران در حال مرگ است!
    - گزارش سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور؛ بخش نخست و بخش دوّم

درج نظر

    همان طور كه خوانندگان عزيز تارنماي مهار بيابان‌زايي آگاه هستند، ماه گذشته و به دعوت مديريت دانشكده‌ي منابع طبيعي و محيط زيست دانشگاه فردوسي مشهد، كوشيدم تا جايگاه محيط زيست را در سبد اولويت‌هاي راهبردي نظام، براي اساتيد و دانشجويان مخاطب خويش به تصوير كشم. اينك مطلع شدم كه گزارش نسبتاً جامعي از آن نشست، توسط خبرگزاري ايسنا منتشر شده است كه به رغم وجود پاره‌اي لغزش‌ها، به گمانم خبرنگار محترم حاضر در نشست سزاوارانه توانسته‌اند، حق مطلب را ادا كنند.
    اينك ضمن سپاس از ايشان و تشكر مجدد از دوستان مشهدي عزيزم، متن روايت ايسنا را از سخنراني نگارنده منتشر مي‌سازم:

    به دعوت دانشكده منابع طبيعي و محيط زيست دانشگاه فردوسي مشهد، ساعت 11 صبح فردا – 17 آذرماه 1387 – همزمان با هفته پژوهش، در تالار اجتماعات آن دانشكده به ايراد سخنراني با موضوع بررسي «جايگاه واقعي محيط زيست در سبد اولويت‌هاي راهبردي كشور» خواهم پرداخت.
    خلاصه‌ي سخنراني‌اي كه براي مخاطبين فرزانه‌ي ديار حكيم جاودان طوس ارايه خواهم داد، به شرح زير است:

     اگر نگاهي – حتا اجمالي - به روح قوانين موجود و فرامين و توصيه‌هاي رهبران ايران – چه در قبل و چه در پس از پيروزي انقلاب اسلامي – بياندازيم، با شگفتي درخواهيم يافت: كمتر موضوعي را مي‌توان پيدا كرد كه مانند حفظ محيط زيست و پاسداري از طبيعت، چنين مورد حمايت قوانين رسمي، فرامين مذهبي و سخنان دولت‌سالاران كشور قرار گرفته باشد. به نحوي كه بر پايه‌ي منابع و مستندات تاريخی موثق، افتخار تعيين و نامگذاری نخستين منطقه‌ي حفاظت شده‌ي جهان به ايرانيان می رسد و قدمتی 2500 ساله دارد. در آن زمان، خشايارشاه (465-486 پيش از ميلاد) نسبت به حفاظت از جنگل‌ها و درختان علاقه‌ي زيادی داشت و در يکی از لشکرکشي‌های خود به آسيای صغير برای نخستين بار دستوری در مورد حفاظت از يک منطقه‌ي جنگلی «سرو» را صادر و بدين ترتيب نخستين منطقه‌ي حفاظت شده‌ي جهان را بنيان نهاد. در كتاب مقدس ايرانيان باستان نيز، بارها و بارها بر حفظ و حراست از درختان و عدم آزار حيوانات و آلوده نساختن آب تأكيد شده است. در كلام بزرگان دين اسلام و كتاب آسماني قرآن نيز به كرات بر اهميت حفظ طبيعت و پاسداري از مواهب آن توصيه شده است. اين توصيه به حدي است كه در ميثاق‌نامه‌ي ملّي امروز ما، يعني قانون اساسي جمهوري اسلامي ايران، براي نخستين بار يك اصل (اصل پنجاهم) به اين موضوع مهم اختصاص يافته و نه‌تنها حفظ محيط زيست را وظيفه‌ي عمومي آحاد شهروندان ايراني قلمداد كرده است، بلكه به صراحت تأكيد شده كه لازمه‌ي حيات اجتماعي روبه رشد مردم ايران، در سايه‌ي حفظ محيط زيست است كه تحقق مي‌يابد.
    و درست از همينجاست كه حيرت نگارنده افزون‌تر مي‌شود! چرا كه هر چه بيشتر در سرزمين پهناور ايران به مطالعه و سفر بپردازيم و هر چه با دقت‌تر به پايش و اندازه‌گيري شاخص‌هاي مؤيد پايداري سرزمين، همت گماريم، بيشتر درخواهيم يافت كه بين آن قوانين وضع شده‌ي اغلب مترقي و خطابه‌هاي پرشور و حكيمانه با وضعيت پيش روي محيط زيست و منابع طبيعي كشور، شكافي ژرف و ناسازه‌اي باورنكردني فاصله انداخته است. به نحوي كه كمتر مي‌تواني بازخورد عيني و مصداقي سزاوارانه را بر آن همه تأكيد رهبران و توصيه‌ي دين و الزامات قانوني و حقوقي در زيست محيط وطن بيابي.
    درعوض، آنچه كه مشاهده مي‌شود، روندي نگران‌كننده با شيبي منفي است كه با حركتي شتابناك در حال كاهش كارمايه‌ها و كارايي‌هاي سرزمين مادري است؛ حركتي كه نمود آن را در نرخ بالاي فرسايش آبي و بادي، هجوم ماسه‌هاي روان، سيل‌خيزي، شوري‌زايي، جنگل‌زدايي، اُفت حاصلخيزي خاك، متروكه شدن روستاها، خشك‌شدن تالاب‌ها، افزايش غبارآلودگي هوا، اُفت سطح آب‌هاي زيرزميني، نشست زمين، ناپديد شدن گونه‌هاي اندميك گياهي و جانوري كشور و قرار گرفتن بخش قابل توجهي از زيستمندان اين بوم و بر در سياهه‌ي سرخ IUCN و در يك كلام: «بيابان‌زايي» مي‌توان آشكارا رديابي كرد و از اين همه غفلت و نابخردي در حق طبيعت ناب ايران‌زمين و پاسداري شايسته از «امانت» امروز وطن، آه كشيد و شرمسار شد.
    چنين است كه شوربختانه امروز نام ايران به عنوان يكي از 15 كشوري در جهان آورده مي‌شود كه داراي ناپايدارترين شرايط بوم‌شناختي (اكولوژيكي) است.
    اين كه چرا با وجود آن همه حمايت‌هاي قانوني، كلامي و نوشتاري، وضعيت پايداري زيست‌محيطي وطن، چنين نگران‌كننده شده است؛ اين كه چه مؤلفه‌هايي سبب شده تا جايگاه جستارهاي محيط زيستي، در ظرف مباحث كليدي كشور از منزلگاهي درخور برخوردار نبوده و اغلب در پاي مصلحت‌انديشي‌هاي سياسي، اقتصادي و اجتماعي كوتاه مدت ذبح شوند؛ و سرانجام اين كه چه بايد كرد تا وزن ملاحظات زيست‌محيطي، جايگاه سزاوارنه‌ي خود را در چيدمان اولويت‌هاي كلان كشور بيابد، در شمار دريافت‌ها و گرايه‌هايي است كه كوشيده‌‌ام در اين مجال با مخاطبين فرزانه‌ي ديار جاودان فردوسي بزرگ به اشتراك نهم.
    باشد كه حاصل اين هم‌انديشي‌ها و تعاملات فكري، بتواند به گرانيگاهي درخور براي آفرينش تشكل‌هاي قدرتمند و پرنفوذ سبز در ايران عزيز منجر شود.

درج نظر 

     اين سخن استاد احمد آل ياسين بود كه البته برخي از شركت‌كنندگان به نمايندگي فاطمه ظفرنژاد با بخش دوم آن موافق‌تر بودند.

ساعتي پيش چهارمين نشست علمي انجمن اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع با عنوان: «چالش‌هاي صنعت سد‌سازي با تأكيد بر اثرات متقابل آن بر بخش منابع طبيعي» پايان گرفت. همايشي كه به خاطر حضور در آن، استاد احمد آل ياسين از هزاران كيلومتر آن سوتر (فلوريداي آمريكا) خود را به باغ گياه‌شناسي ملّي ايران رسانده بود. همچنين، آقاي دكتر محمّدجعفر ملك‌زاده، رييس كميسيون آب سازمان آب منطقه‌اي استان فارس، از ديار حافظ آمده بود و البته برخي از نمايندگان تشكل‌هاي مردمي لفور – بهشت مازندران – نيز كه از مصيبت سد البرز به تنگ آمده بودند، خود را به تالار اجتماعات مؤسسه متبوع رسانده بودند.
در مجموع اگر بخواهيم، حاصل دو سخنراني 40 دقيقه‌اي استاد احمد آل ياسين و سركار خانم فاطمه ظفرنژاد را به همراه بيش از 70 دقيقه مباحث مطرح شده از سوي حاضران در يك جمله خلاصه كنم – هر چند كه كاري بسيار دشوار خواهد بود – شايد بتوان گفت: سد، يكي از گزينه‌هايي است كه مي‌تواند با رعايت همه جوانب و براي مديريت بهتر آب در سرزمين پيشنهاد شود، به شرط آنكه هيچ گزينه‌ي ديگري وجود نداشته باشد. به ديگر سخن، همان گونه كه در پيشاني اين يادداشت نيز آمده است، سدهاي بزرگ مخزني، آخرين گزينه براي آباداني هستند نه نخستين آن!
در يادداشت‌هاي بعدي، بيشتر از اين همايش خواهم نوشت.

درج نظر

شنبه گذشته – 2 شهريور – به همت گروه مطالعات توسعه پايدار و محيط زيست مركز تحقيقات استراتژيك مجمع تشخيص مصلحت نظام، نشستي تخصصي با عنوان: «بررسي مقايسه‌اي عملكرد بخش محيط زيست ايران و ساير كشورهاي جهان و ارايه راهبردهاي مناسب جهت نيل به اهداف سند چشم‌انداز 20 ساله» برگزار شد؛ نشستي كه در آن تقريباً اغلب صاحب‌نظران، مديران و نام‌آوران اين حوزه را مي‌توانستي يكجا ببيني. خانم دكتر ببران، رياست جلسه را برعهده داشتند و پس از سخنان كوتاهي از سوي معصومه ابتكار – به عنوان رييس كميته‌ي محيط زيست شوراي شهر تهران – حاضران به گزارش آقاي دكتر سعيد متصدي زرندي گوش فرا دادند. ايشان در گزارش خود به تحليل دلايل نزول 14 پله‌اي ايران از منظر شاخص‌هاي EPI - Environment Performance Index از سال 2006 به 2007 پرداخت. وي با ذكر اين نكته كه در همين دوره زماني، كشوري چون مصر توانسته است 14 پله در جدول مربوطه صعود كند، تأكيد كرد كه ضعف‌هاي گسترده‌اي در نظام مديريت ما در اين حوزه وجود دارد. از جمله: 1- عدم توجه به مسايل اقتصاد زيست محيطي (موضوعي كه معصومه ابتكار هم به آن اشاره كرده و قرار بود در برنامه چهارم توسعه محقق شود كه به گفته ابتكار: « اهداف محيط زيستي برنامه چهارم تقريباً محقق نشده است.»)؛ 2- تفكر محيط زيستي ضعيف در بين جوامع محلي؛ 3- عدم پايبندي به اجراي برنامه‌هاي توسعه؛ و 4- عدم وجود مديريت يكپارچه در محيط زيست كشور.

متصدي اشاره كرد كه از سال 1384 تاكنون، حتا يك پروژه CDM نتوانستيم تعريف كنيم و از مزاياي پروتكل كيوتو عملاً بي‌بهره مانديم.
وي در انتهاي سخنانش بر لزوم مهندسي مجدد نظام محيط زيست كشور تأكيد كرد و اهميت آن را در بين مؤلفه‌هاي ديگر از همه بيشتر و راهبردي‌تر دانست.
از جمله حاضران در اين نشست بايد به آقايان دكتر مخدوم، لقايي، پناهي، ذكايي، پيراسته، اميني رنجبر، حيدري، اردستاني، رهبر، شايگان، عبدوس، اشتري و خانم‌ها دكتر عطايي و حميده توسلي اشاره كرد.

در حاشيه:
- دكتر مخدوم در جلسه امروز بر خلاف هميشه بسيار ساكت بود و هر گاه كه از او مي‌خواستند تا نظراتش را بيان كند، مي‌گفت: من پس از شنيدن همه نظرات و پرسش‌ها، يك پيشنهاد در انتها دارم كه مطرح خواهم كرد! و آن پيشنهاد اين بود: فرقي ندارد كه از منظر EPI به وضعيت پايداري محيط زيست كشور بپردازيم يا ESI - Environment Sustainable Index؛ مهم اين است كه وضعيت محيط زيست ما رو به قهقراست و بايد هر چه زودتر فكري به حالش كرد!

درج نظر

    موضوع سدسازي و چالش‌هاي بحث‌برانگيز پيرامون آن، در 20 شهريور ماه جاري و با حضور دو نفر از صاحب‌نظران اين حوزه به نقد كشيده خواهد شد.
     اين هم‌انديشي علمي، به همت انجمن اعضاي هيأت علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع برگزار خواهد شد كه اطلاعات بيشتر را مي‌توانيد در نشاني اينترنتي انجمن بيابيد.
    گفتني آنكه ورود در اين همايش براي عموم متخصصان، دانشجويان، اصحاب رسانه و ديگر علاقه‌مندان اين حوزه آزاد است.

درج نظر

    به همت جامعه‌ي مهندسين مشاور ايران، از ساعت 8:30 صبح فردا، 22 مردادماه 1387، نشستي تخصصي با حضور جمعي از متخصصان كشور در حوزه‌ي كشاورزي، آب و محيط زيست برگزار مي‌شود.

    يادمان باشد:
    خشكسالي، طبيعي‌ترين و عيني‌ترين شناسه‌اي است كه مي‌تواند در كشوري با ميانگين بارندگي كمتر از 250 ميلي‌متر در سال و تبخير و تعرق بالاي 2 هزار ميلي‌متر در سال رخ دهد؛ كشوري كه افزون بر 7/89 درصد از وسعتش در قلمرو سرزمين‌هاي خشك  قرار گرفته و در كمربند تابش خورشيدي (عرض جغرافيايي 35 درجه‌ي شمالي) مستقر شده است.
    با اين وجود و به رغم چنين حقايق انكارناپذيري، چرا همچنان كابوس خسارت‌هاي خشكسالي در نظام مديريت كشور دست بالا را داشته و بيشترين ضررهاي مادي و معنوي را به زيرساخت‌هاي بخش كشاورزي و دام وارد مي‌سازد؟ و چرا هنوز كه هنوز است، نتوانسته‌ايم اين واقعيت و قانون طبيعي را شناخته و چيدمان توسعه‌ي خويش را با لحاظ توانمندي‌هاي بوم‌شناختي سرزمين مادري از نو تعريف و به اجرا درآوريم؟

    از جمله سخنرانان نشست فردا مي‌توان به دکتر علي محمد نوريان، دکتر فريد اجلالي، عليرضا دايمي، مهندس احمد آل ياسين، دکتر محمدرضا عسکري، مهندس ناصر مقدسي، مهندس محمد حسين شريعتمدار، مهندس عباس کشاورز، مهندس نگهدار اسکندري، مهندس کيامرز قاسمي زانيالي و مهندس شهرام کاشاني اشاره كرد.
    براي كسب اطلاعات بيشتر مي‌توانيد به درگاه جامعه‌‌ي مهندسين مشاور ايران مراجعه فرماييد.

درج نظر

     در احترام به شخصيت والاي فرهاد ورهرام، خوشبختانه امروز هم در رسانه ملي – شبكه دو، برنامه روز از نو – و هم در خبرگزاري فارس، برنامه‌ي نقد و بررسي آخرين ساخته اين فيلمساز عاشق طبيعت وطن انعكاس يافته است.
     ضمن سپاس از اين دو رسانه، بار ديگر اعلام مي‌دارم كه حضور در اين نشست علمي هنري در تالار اجتماعات مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع كشور آزاد بوده و محدوديتي ندارد.

اطلاعات بيشتر

درج نظر

    ساعت 9 صبح روز دوشنبه، 31 تيرماه 1387، اهالي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع كشور ميزبان مستندساز برجسته‌ي وطن، فرهاد ورهرام هستند تا به بهانه‌ي نمايش آخرين اثر ارزشمندش – خلوت جنگل – به گراميداشت يك عمر فعاليت گرانسنگ هنري اين هنرمند فرزانه‌ي ايراني بپردازند. هنرمندي كه سال‌هاي سال است از دريچه‌ي دوربينش جهانيان را با زيبايي‌هاي طبيعت بكر ايران‌زمين، از ناهمواري‌هاي مواج مصر و جندق گرفته تا نبكاها و كلوت‌هاي افسانه‌اي لوت؛ و از بلنداي دماوند گرفته تا دالاهو و نايبند ... آشنا ساخته و مي‌سازد ...
    گفتني آنكه در اين نشست دوساعته، علاوه بر نمايش فيلم، به نقد و بررسي آن از منظر كارشناسان و پژوهشگران حوزه‌ي منابع طبيعي پرداخته و درعين حال، پذيراي نمايندگاني از تشكل‌هاي مردم‌نهاد، رسانه‌هاي گروهي و ديگر فيلمسازان مستقل نيز خواهيم بود.
    از ميان آناني كه حضورشان را تا اين لحظه اعلام كرده‌اند، مي‌توان به اساتيد ارجمندي چون دكتر اسماعيل كهرم، مهندس نصرتي، همایون امامی، حسن نقاشی، دكتر سيامك معطري، استاد محمدعلي اينانلو، مهندس باقرزاده كريمي و ... اشاره كرد.

    نشاني مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع را در تارنماي انجمن اعضاي هيأت علمي مؤسسه مي‌توانيد بازيابيد و يا مي‌توانيد براي اطلاعات بيشتر و هماهنگي حضور در اين نشست علمي فرهنگي، با شماره تلفن‌هاي زير تماس بگيريد:
دكتر احمد رحماني (رييس هيأت مديره انجمن): 09123440456
دكتر محمد متيني‌زاده (عضو هيأت مديره انجمن): 09124072530
روابط عمومي و امور بين‌الملل مؤسسه (آقاي طوقي): 44195901

در باره فرهاد ورهرام و خلوت جنگل:
- سینمای مردم‌شناسی ایران وامدار فرهاد ورهرام است
- مراسم شب فرهاد ورهرام
- در مركز هنرپژوهی نقش جهان تهران شب "فرهاد ورهرام" برگزار مي‌شود
- مراسم بزرگداشت فرهاد ورهرام – راديو زمانه
- فرهاد ورهرام
- گزارش شب فرهاد ورهرام
- نمایش 4فیلم از 4دهه مستند سازی «فرهاد ورهرام»
- فرهاد ورهرام میهمان "هنرمند"
- خلوت جنگل نمايش داده شد
- ضعف در پژوهش، فاصله زياد با مخاطب
- ورهرام:«خلوت جنگل» تجربه جدیدی است
- برگزيدگان نخستين جشنواره بين المللي فيلم مستند ايران (سينما حقيقت) اعلام شد
- تجربه ساخت فیلم گذر شهر بر آب - فرهاد ورهرام

درج نظر

     همان طور كه پيش‌تر هم اعلام شده بود، دوشنبه گذشته – ۲۴ تيرماه ۱۳۸۷- آقاي دكتر شهرام خسروپناه، پژوهشگر مؤسسه تحقيقات محيط زيست و آب دانشگاه گوام، مهمان ما در باغ گياه‌شناسي ملّي ايران بودند و به ارايه‌ي پژوهش‌هاي خويش در مورد «مدل پتانسيل فرسايش خاك در حوزه‌هاي آبخيز» پرداختند ...

    تعارف را كنار بگذاريم و قبول كنيم كه شايد بهترين خبر قرن براي محيط زيست، گران شدن بي‌سابقه‌ي بهاي سوخت‌هاي فسيلي، به ويژه نفت و مشتقات مربوط به آن در طول آغازين سال‌هاي هزاره‌ي سوّم ميلادي بوده است؛ رخدادي كه دولت‌ها و شركت‌هاي ثروتمند چند مليتي را به صرافت بها دادن بيشتر به يافتن منابع جديدي از كارمايه (انرژي) سوق داده و براي نخستين بار مي‌رود تا استحصال كارمايه‌هاي خورشيدي در كشورهايي چون ايران هم اقتصادي شود ...

    دوشنبه و سه‌شنبه گذشته (20 و 21 خرداد 87) به همراه جمع كثيري از پژوهشگران و علاقه‌مندان به حوزه محيط زيست، در تالار علامه اميني دانشگاه تهران حاضر شدم تا به مناسبت آيين‌هاي بزرگداشت هفته محيط زيست، در دوّمين كنفرانس ملّي روز جهاني محيط زيست شركت كرده و به ارايه‌ي بخشي از نتايج مطالعات و پژوهش‌هاي خويش و همكاران عزيزم، محمّد سعيد توكل و حميدرضا عباسي در قالب دو مقاله بپردازم (عناوين مقاله‌ها عبارت بودند از: «رويكردي نوين به مديريت پايدار آب در حوضه آبخيز مند – ص 48» و «طراحي محيطي و اهميت آرايش منظر در حوزه بوم‌گردي – ص 191) ... 
   

    متن کامل سخنرانی ام در «همايش سدهاي بزرگ؛ پيامدها و جايگزين‌ها» را می توانید در صفحه دانش از روزنامه کارگزاران امروز بخوانید:

     به گمانم اين براي نخستين بار است كه در ايران، همايشي مي‌خواهد بر پا شود كه نه به تجليل و ستايش از روند سدسازي، كه به تأمل و مداقه در لزوم آن و نشانزدهاي ناميمونش بر كارايي سرزمين مادري، ايران عزيز خواهد پرداخت.
     اميد كه ستاده‌هاي حاصل از اين هم‌انديشي كم‌نظير بتواند زنهار لازم را به مديران ارشد مديريت آب و كلان‌نگران و برنامه‌ريزان نخبه كشوري بدهد و توازني منطقي در اين دو حوزه‌ي نامتقارن (بخش آب و كشاورزي) از منظر تخصيص اعتبارات بوجود آورد. موضوعي كه نگارنده خواهد كوشيد به ابعاد مختلف آن در اين همايش بپردازد.
     ضمن سپاس از برگزاركنندگان اين گردهمايي، علاقه‌مندان مي‌توانند برای کسب اطلاعات بیشتر و چگونگي حضور از طریق تلفن 66712243 (انجمن کوه‌نوردان ایران- از ساعت 10 الي 18 (یا شماره همراه  09127045517 ( آقای خسروی) تماس بگیرند. 

   پيوست :
- براي آگاهي بيشتر از جزييات همايش
- براي آگاهي بيشتر از فاطمه ظفرنژاد
- براي آگاهي بيشتر از عباس محمّدي
- براي آگاهي بيشتر از مهدي فريور
- براي آگاهي بيشتر از رضا مرادي غياث‌آبادي
- براي آگاهي بيشتر از محمّد سعيد كديور

درج نظر

     در سيزدهمين روز ارديبهشت‌ماه ۱۳۸۷، سرانجام انتظاري سه‌ساله به پايان رسيد و تلاش‌هاي مستمر و دلسوزانه‌ي مرد ساده زيست و بي‌ادعاي كوير، محمّدرضا اختصاصي و همراهانش به بار نشست و انجمن علمي مديريت و كنترل مناطق بياباني كشور (با نشان اختصاري: IDMCSA ) با برگزاري انتخابات و شناخت اعضاي هيأت مديره و بازرسان خود در محل دانشكده منابع طبيعي دانشگاه يزد، رسماً موجوديت خويش را اعلام كرد ...

    فردا، دانشگاه يزد، به همت دكتر محمّدرضا اختصاصي و جمعي از علاقه‌مندان به حفظ پايداري خاك ايران در زيست‌بوم‌هاي بياباني و قلمرو متأثر از بيابان‌زايي، ميزبان اعضاي هيأت مؤسس انجمن ملّي مديريت مناطق بياباني كشور و ديگر اعضاي اين نهاد تازه تأسيس است؛ نهادي كه خواهد كوشيد به مانند يك حلقه‌ي حدواسط، تمهيداتي شايسته براي مقابله با بيابان‌زايي را در بين مردم و مسئولين معرفي كرده و رواج دهد.
     در عين حال، اين نهاد نوپاي علمي بايد بتواند به هم‌افزايي و تعامل بيشتر آرا و انديشگان موجود در حوزه دانش مديريت بيابان (بيابان‌داري) كمك كرده و نسبت به ارزش‌هاي ناهمتاي اين بوم‌سازگان پهناور وطن، روشن‌گري نمايد.
    از همين رو، نگارنده نيز فردا در دانشگاه يزد خواهد بود تا در اين نخستين نشست رسمي انجمن شركت كند؛ نشستي كه همزمان با خشكسالي كم‌سابقه و موج گرد و غبار حاكم بر اغلب نقاط كشور، به ويژه ديار خوزستان، از اهميتي بيشتر هم برخوردار شده است.
    گزارش اين نشست را در اوّلين فرصت ارايه خواهم داد.

     آلبر كامو (۱۹۶۰-۱۹۱۳)، نويسنده‌ي مشهور فرانسوي، نمايشنامه‌اي دارد به نام «سؤ تفاهم»، بن‌انديشه‌ي او در اين نمايش، يادآوري يك حقيقت ساده است؛ حقيقتي كه معمولاً فراموش‌شده يا جدي گرفته نمي‌شود؛ حقيقتي كه مي‌گويد: «اگر خود را معرفي نكنيد، انتظار نداشته باشيد، كسي هم شما را بشناسد، بدانيد هم كه اغلب اين غريبه‌ها هستند كه كشته مي‌شوند، نه آشناها.» 
    ضمن احترام به ...

     نود و نهمين گردهمايي علمي مؤسسه تحقيقات جنگل‌ها و مراتع كشور، ديروز در ايستگاه تحقيقاتي هومند آبسرد دماوند به پايان رسيد؛ همايشي كه به بهانه‌ي كار مشتركي برپاشده بود كه هدفش تعيين علوفه‌ي قابل برداشت در مراتع كشور است. امّا آنچه كه براي حاضرين در همايش تأمل‌برانگيز مي‌نمود، گراف‌ها و نمودارهايي بود كه توسط دكتر محمّدحسين لباسچي، رييس ايستگاه ارايه شده و در آنها آشكارا نشان داده مي‌شد كه بر بنياد ستاده‌هاي حاصل از داده‌هاي 33 ساله‌ي ايستگاه هواشناسي مستقر در محل، ميانگين حرارتي سالانه‌ي دماي هومند آبسرد، بيش از 6/2 درجه سانتيگراد افزايش يافته و از 2/9 درجه در سال 1352به 8/11 درجه سانتي‌گراد در سال 1385 رسيده است. شناسه‌اي هشداردهنده كه مي‌تواند مهر تأييد ديگري بر پندارينه‌ي جهان‌گرمايي باشد. به سخني ديگر، همان گونه كه ال گور در «يك حقيقت ناخوشايند» نشان داد كه چگونه در طول يك مقطع كوتاه 30 ساله، برف‌ها و يخچال‌هاي بلندترين چكاد آفريقا (كليمانجارو) آب شده است، به نظر مي‌رسد اين تجربه‌ي ناخوشايند و غم‌بار مي‌تواند براي چكاد مخروطي شكل، متقارن، زيبا و هميشه سپيدپوش دماوند هم تكرار شود و روزي را ببينيم كه اين نماد استواري و اسطوره‌اي ايران زمين، اين قله‌ي سپيد پاي دربند - بدون برف ماند ...
    دكتر لباسچي اين را هم اضافه كرد كه هم‌اكنون حتا از ژرفاي 164 متري هم نمي‌توانيم آب برداشت كنيم؛ در حالي كه تا دو دهه‌ي پيش، عمق دسترسي به سطح سفره‌ي آب در ايستگاه هومند در حد 130 متر بود! همچنين بررسي‌هاي 44 ساله‌ي آمار بارندگي ايستگاه نشان مي‌دهد كه هر چند قدر مطلق ميانگين بارندگي ايستگاه  اندكي افزايش هم يافته، اما سهم بارندگي فصل بهار – كه بسيار حايز اهميت است - در طول 44 سال گذشته مرتباً كاهش يافته است.

    درحاشيه:
   - آقاي دكتر فرود شريفي، رييس جديد سازمان جنگل‌ها، مرتع و آبخيزداري كشور، خطاب به حاضرين در نشست، هشدار داد: بايد از تجربه‌ي انحلال سازمان پرقدرت «مديريت و برنامه‌ريزي كشور» عبرت گرفته و بدانيم كه اين دولت با هيچ ارگان و نهادي شوخي نداشته و اگر تشخيص دهد كه حركت توسعه در نهاد مزبور، به كندي چرخ‌هاي توسعه دولت منجر شده، آن نهاد را نيز حذف خواهد كرد. بنابراين، بايد قدر اين فرصت باقيمانده را بدانيم و تشكيلات منابع طبيعي كشور نشان دهد كه كماكان استحقاق ماندن در بدنه‌ي دولت را به عنوان يك نهاد مفيد و مولد دارد.
   - آقاي مهندس بهرامي، رييس شوراي عالي جنگل، مرتع و آبخيزداري كشور نيز در گفتگو با نگارنده، ضمن محكوم كردن اقدام شركت ملي گاز در تخريب پارك ملي خجير، اين را هم اضافه كرد كه سازمان متبوع وي مراتب ناخشنودي عميق خويش را از انتشار خبر كذبي در خبرگزاري مهر - كه نشان مي‌داد ظاهراً سازمان با اين تخريب و عبور لوله از دل پارك خجير موافقت دارد – اعلام داشته و از طريق معاونت حقوقي خويش پيگير ماجرا خواهد بود. او حتا اين را هم اضافه كرد كه عملكرد سازمان حفاظت محيط زيست در حراست از حريم پارك مي‌توانسته خيلي بهتر و ثمربخش‌تر از اين باشد و نشان دادند كه آنها امانت‌داران خوبي براي امانتي كه از طريق سازمان جنگل‌ها به ...

در گذشته دكترين نگاه به مسایل جهاني انسان محور بود ... اما دكترين جديد ، طبيعت محور است زيرا اگر طبيعت نباشد نه انسان وجود دارد نه اقتصاد.

     صبح ديروز – 19 خردادماه 86 – تصميم گرفتم دست اروند را بگيرم و با هم در آغازين ساعت صبح به ديدار نمايشگاهي رويم كه در محل مجتمع تجاري پارسيان كرج قرار است متخصصان، علاقه‌مندان و ديگر اقشار مردم شهر  را با جلوه‌هايي از طبيعت وطن و توانايي‌هاي فرزندانش در تعامل با او، آشنا كرده و آشتي دهد؛ نمايشگاهي موسوم به «نخستين نمايشگاه تخصصي محيط زيست» كه به شهادت پوسترهاي تبليغاتي‌اش قرار بوده از 16 خرداد (يك روز پس از پنجم ژوئن – روز جهاني محيط زيست) آغاز به كار ‌كرده و تا 22 خردادماه ادامه يابد. امّا به دليل ناهمانگي‌هاي پيش آمده تا امروز به تأخير افتاده بود ... و متأسفانه امروز نيز خبري از افتتاحيه نمايشگاه و حضور مسئولين شهري و مديران سازمان محيط زيست نشد كه نشد! در صورتي كه به غرفه‌داران اعلام شده بود: مراسم رسمي افتتاح نمايشگاه رأس ساعت 9 صبح و با حضور مسئولين مربوطه برگزار خواهد شد! به دفتر نمايشگاه مراجعه كردم و از آنها دليل اين ناهماهنگي و تأخير دوباره را جويا شدم؛ فرمودند: آخه هنوز خيلي از غرفه‌داران، غرفه‌هاي خود را باز نكرده‌اند!! اين در حالي بود كه مسئولين برگزاركننده‌ي نمايشگاه، هيچ وجهي را براي اجاره‌ي غرفه طلب نكرده بودند! با اين وجود، باز هم رغبت چنداني براي حضور در اين نمايشگاه از سوي تشكل‌هاي غير دولتي فعال در اين حوزه (به جز يكي دو تشكل مانند جمعيت زنان مبارزه با آلودگي هوا) و شركت‌هاي مهندسين مشاور (به جز سامان آب سرزمين) و نظاير آن ديده نشد.
    اين هم سند ديگري كه نشان مي‌دهد: كسي محيط زيست را جدي نمي‌گيرد؛ نه مسئولين و نه مردم!

     مؤخره:
    در هنگام مراجعت زودهنگام از نمايشگاه، مانده بودم پاسخ اروند را چه بدهم كه با نگاهي آنچناني و لحني حيرت‌زده به من گفت: پدر! پس كي مي‌رسيم به نمايشگاه؟!!

     امروز – 12 خردادماه 86 – به اتفاق حميد رفتم به دانشكده‌ي محيط زيست دانشگاه تهران تا شنونده‌ و بيننده‌ي سخنراني دكتر فرهاد دبيري، مدرس كنوني دانشگاه و معاون حقوقي و امور مجلس سازمان حفاظت محيط زيست در تيم معصومه ابتكارباشم. دبيري در سخنان 90 دقيقه‌اي خود به شيوه‌اي متين و با استفاده از ادبياتي حقوقي كه تا حد امكان ساده شده بود، تلاش كرد تا نشان دهد: اگر وضعيت محيط زيست در كشور ما، راضي‌كننده نيست، هم به دليل آن است كه قوانين ما دچار لكنت هستند، هم به دليل آن است كه مديران و كارگزاران اجرايي ما از روح همين قوانين نيم‌بند فاصله دارند و هم به دليل آن است كه محيط زيست مسأله‌ي مردم كوچه و بازار نيست تا برايش شعار داده و زنده باد مرده باد سر دهند.
     امّا بايد اعتراف كنم كه ...